Sáng 28.2, dưới sự điều khiển của Phó chủ tịch QH Uông Chu Lưu, UBTVQH đã xem xét, cho ý kiến về dự án Luật Công vụ. Đây là dự thảo luật khó, phức tạp, ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội và tác động trực tiếp đến đội ngũ cán bộ, công chức. Nhất trí với sự cần thiết phải ban hành luật công vụ như một công cụ hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan Nhà nước, xây dựng một đội ngũ công chức có phẩm chất, năng lực, bảo đảm yêu cầu tinh giản bộ máy…, tuy nhiên, nhiều Ủy viên UBTVQH cho rằng: Nhìn vào quy định nào cũng thấy băn khoăn. Mặc dù ý tưởng của dự thảo luật- công vụ được tổ chức theo hướng kết hợp giữa tiêu chuẩn chức danh công chức với vị trí việc làm- là rất mới và nếu được cụ thể hóa, chắc chắn sẽ góp phần làm cho bộ máy tổ chức Nhà nước hoạt động nhịp nhàng, uyển chuyển hơn. Nhưng, đáng tiếc, ngay khái niệm công vụ là gì, dự thảo luật cũng chưa giải đáp được.
Dự thảo có tên gọi là Luật Công vụ, nhưng nội dung của dự thảo luật chủ yếu quy định về quyền và trách nhiệm của công chức, quản lý Nhà nước về công chức, bầu cử, tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức… Sự mâu thuẫn đó đặt ra câu hỏi: Vậy phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật này là công chức hay công vụ? Hay, nói cách khác là tại sao tên gọi là công vụ, nhưng nội dung toàn thấy quy định về công chức?
Theo Tờ trình của Chính phủ, đối với các đơn vị sự nghiệp công, chỉ những người được Nhà nước tuyển dụng, bổ nhiệm để giữ các chức vụ trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của các đơn vị sự nghiệp công mới là công chức. Như vậy, một số lượng lớn những người đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập hiện nay, nhất là những người đang công tác tại ngành giáo dục và y tế, sẽ không được coi là công chức. Ý tưởng táo bạo, nhưng khó khả thi- nhiều Ủy viên UBTVQH nhận định. Bởi, xét trong bối cảnh đất nước ta hiện nay- đội ngũ cán bộ công chức không chỉ làm việc trong các cơ quan Nhà nước mà còn ở cả các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội và ngay trong các cơ quan Nhà nước thì cũng có nhiều loại, nhóm cán bộ, công chức công tác ở những cơ quan khác nhau- thì sự khoanh vùng hẹp các đối tượng là công chức như dự thảo luật liệu có bảo đảm rằng sẽ không tạo ra sự phân tâm, xáo trộn lớn trong xã hội hay không- Phó chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên thẳng thắn. Đành rằng phải có sự ưu tiên cho những người được bổ nhiệm để giữ các chức vụ trong bộ máy lãnh đạo, quản lý Nhà nước, nhưng tách bộ phận lãnh đạo, quản lý với những người chỉ đơn thuần làm công tác chuyên môn cũng như hoạt động trong các tổ chức chính trị- xã hội… là chưa hợp lý- ý kiến của Chủ nhiệm UB Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Đào Trọng Thi. Bởi, thực tế rất khó phân định rạch ròi hai vai này. Mặt khác, hiếm khi một người được bổ nhiệm giữ một chức vụ nào đó trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của các đơn vị sự nghiệp công chỉ đơn thuần làm công tác quản lý, lãnh đạo. Và, nếu có đơn thuần làm công tác lãnh đạo, quản lý mà không có trình độ chuyên môn về lĩnh vực được giao thì anh có lãnh đạo, quản lý được đội ngũ nhân viên của mình không? Từ băn khoăn đó, Chủ nhiệm Đào Trọng Thi cho rằng nội hàm của khái niệm công chức, phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật phải được cân nhắc lại.
Cho ý kiến về dự thảo Luật Công vụ, Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng đưa ra hai phương án để Ban soạn thảo lựa chọn. Thứ nhất, là nâng từ Pháp lệnh cán bộ, công chức lên thành dự thảo Luật Cán bộ, công chức. Đây là phương án hiện thực và khả thi nhất. Thứ hai, là phương án mạnh mẽ và cách mạng hơn- xây dựng dự thảo Luật Công vụ hoặc Luật Công chức. Nếu theo phương án này thì Ban soạn thảo cần có thêm thời gian để nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và chuẩn bị, chứ với cách thể hiện như hiện nay thì chưa đủ xây dựng một dự thảo Luật với tên gọi là Luật Công vụ.
Buổi chiều, dưới sự điều khiển của Phó chủ tịch QH Tòng Thị Phóng, UBTVQH đã cho ý kiến về dự án Luật bảo hiểm y tế (BHYT).
BHYT là một chính sách xã hội của Đảng và Nhà nước, là một trong những loại hình BHYT mang ý nghĩa nhân đạo, có tính chia sẻ cộng đồng sâu sắc, góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu công bằng xã hội trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Báo cáo thẩm tra về dự thảo Luật BHYT do Chủ nhiệm UB Về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai trình bày cơ bản nhất trí với Chính phủ về các quan điểm xây dựng dự thảo Luật và định hướng tiến tới BHYT toàn dân. Khẳng định BHYT là phương thức phù hợp với nền kinh tế thị trường, là biện pháp chi trả tiến bộ, văn minh, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho đại đa số người dân, nhất là người nghèo, đối tượng yếu thế và tránh được nguy cơ đói nghèo phát sinh do viện phí. Tuy nhiên, nội dung dự thảo luật lại chưa thể hiện được thế nào là BHYT toàn dân. Phải chăng đó là khi đại đa số nhân dân được chi trả khám, chữa bệnh bằng BHYT hay là khi tất cả người dân đều tham gia BHYT bắt buộc?
Về vấn đề bảo đảm tính đồng bộ giữa chính sách tài chính với pháp luật về y tế, dự thảo Luật BHYT mới chỉ giải quyết được các quy định về mức đóng BHYT, chế độ BHYT, tổ chức khám, chữa bệnh cho người có thẻ BHYT. Tuy nhiên, vướng mắc nhất để phát triển BHYT toàn dân lại là chất lượng khám, chữa bệnh cho người tham gia thẻ BHYT. Vấn đề này không thuộc phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật.
Liên quan tới nội dung cùng chi trả chi phí khám chữa bệnh cho người tham gia BHYT, dự thảo luật quy định áp dụng đối với tất cả các đối tượng (trừ trẻ em dưới 6 tuổi; Sỹ quan, hạ sỹ quan nghiệp vụ, người có công với cách mạng…), tuy nhiên các đối tượng khác nhau thì có mức cùng chi trả khác nhau. Đây là biện pháp nhằm nâng cao trách nhiệm của người có thẻ BHYT trong việc tuân thủ pháp luật về BHYT cũng như trong việc kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh bằng BHYT. Chủ nhiệm UB Pháp luật Nguyễn Văn Thuận chưa bằng lòng với những lập luận của Ban soạn thảo về nội dung này và cho rằng không phải cứ áp dụng nguyên tắc cùng chi trả mà giải quyết được những bất cập của công tác BHYT đang đặt ra hiện nay… Dự thảo luật nên được đầu tư và gia công thêm. Đây cũng là ý kiến chung của nhiều Ủy viên UBTVQH về dự thảo Luật BHYT.
T.Tâm
