Ngày 28.3, dưới sự chủ trì của Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng, UBTVQH đã dành trọn một ngày để tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với: Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh, Bộ trưởng Bộ NN và PTNT Cao Đức Phát và Chánh án Toà án Nhân dân tối cao Trương Hoà Bình.
Thường trực Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của QH, cùng đại diện một số Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố dự. Tới dự còn có Phó thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải và đại diện một số thành viên Chính phủ.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng nêu rõ: Đây là lần đầu tiên tiến hành chất vấn các thành viên Chính phủ tại phiên họp của UBTVQH, vào thời điểm giữa hai kỳ họp của QH. Nhằm bảo đảm hoạt động chất vấn được tiến hành thường xuyên, tập trung vào những vấn đề bức xúc, nổi cộm và kịp thời trong đời sống KT- XH mà cử tri cả nước quan tâm.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh đã đăng đàn trả lời chất vấn đầu tiên về nguyên nhân và giải pháp kiềm chế tăng giá tiêu dùng, và các giải pháp vĩ mô trong công tác quản lý hoạt động của doanh nghiệp sau cổ phần hóa. Theo Bộ trưởng Vũ Văn Ninh, mặc dù tình hình KT- XH quý I.2008 có chuyển biến tích cực trên nhiều lĩnh vực, nhưng vẫn còn một số diễn biến phức tạp. Trong đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 3 tháng đầu năm đã tăng lên tới 9,19%, cao gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân khiến giá cả tăng cao được xác định chủ yếu là do tác động của thị trường quốc tế được cho là yếu tố bất khả kháng khi nước ta hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Ngoài ra, còn có tác động của các yếu tố trong nước như trình độ phát triển, chất lượng, hiệu quả của nền kinh tế thấp, sức cạnh tranh chưa cao; Tình hình Thiên tai dịch bệnh diễn biến phức tạp; Nhu cầu và sức mua tăng cao… Tại phiên chất vấn, nhiều đại biểu bày tỏ lo ngại là mặc dù Chính phủ đã rất nỗ lực kiềm chế lạm phát nhưng chỉ số này vẫn tiếp tục tăng cao. ĐBQH Nguyễn Viết Cường (Nghệ An) đặt vấn đề: Mặc dù Chính phủ đã nỗ lực đưa ra nhiều giải pháp kiềm chế lạm phát nhưng thực tế chỉ số CPI đang ở mức rất cao, vậy phải chăng đó là do các chính sách điều hành vĩ mô chưa đúng, chưa trúng không? Còn Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Phúc chưa đồng tình với giải trình của Bộ trưởng Vũ Văn Ninh khi cho rằng, việc tăng giá chủ yếu là do yếu tố bất khả kháng mà chưa chỉ rõ nguyên nhân là do sự thiếu phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành trong vấn đề kiềm chế lạm phát. Mặc dù không thừa nhận là để xảy ra tăng giá cao là do sự yếu kém trong quản lý vĩ mô của các Bộ, ngành nhưng qua tình hình thực tế quý I và dự báo cho những tháng còn lại, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh thừa nhận, việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng và lạm phát theo Nghị quyết của QH là không thể thực hiện. Vì vậy, Bộ trưởng kiến nghị đặt mục tiêu ưu tiên hàng đầu giai đoạn hiện nay là kiểm soát lạm phát, phấn đấu kiềm chế tốc độ tăng giá tiêu dùng không cao hơn mức tăng năm 2007. Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, phát biểu tại phiên họp, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải khẳng định, Chính phủ sẽ lấy mục tiêu chống lạm phát là mục tiêu chính trong chính sách điều hành vĩ mô nền kinh tế.
Liên quan đến tình hình thực hiện sắp xếp, cổ phần hóa DNNN, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh cho biết: Tính đến cuối năm 2007, cả nước đã thực hiện sắp xếp được 5.261 doanh nghiệp, trong đó cổ phần hóa 3.745 doanh nghiệp và bộ phận doanh nghiệp, chiếm 71,3%. Để quá trình sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp có hiệu quả hơn trong thời gian tới, các ý kiến tại phiên họp lưu ý do đây là chủ trương, chính sách lớn của Nhà nước, và mặc dù số lượng doanh nghiệp được cổ phần hóa thời gian qua tăng nhanh nhưng vẫn chưa được làm quyết liệt và lo ngại về tình trạng tư nhân hoá doanh nghiệp nhà nước đang diễn ra. Vì vậy, các cơ quan quản ly cần chú ý cổ phần hóa tránh lan man, không đúng mục đích, đồng thời, các giải pháp vĩ mô cần được thực hiện đồng bộ, quyết liệt và khoa học hơn.
Tiếp đó, Bộ trưởng Bộ NN và PTNT Cao Đức Phát đã trả lời chất vấn về: Tiến độ thi công và công tác quản lý Dự án giao thông, thuỷ lợi Ô Môn- Xà No, và các giải pháp kiềm chế giá các mặt hàng phục vụ sản xuất nông nghiệp. Theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, trong thời gian qua, đặc biệt từ năm 2007 đến nay, giá cả hầu hết các loại vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp đều có chiều hướng tăng liên tục, trong đó các loại vật tư, nguyên liệu chủ yếu có tốc độ tăng giá khá cao về giá giống và phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y. Giá cả vật tư tăng cao đã và đang ảnh hưởng đến cuộc sống của đại bộ phận người dân ở khu vực nông thôn. ĐBQH Danh Út (Kiên Giang) đã rất băn khoăn khi cho rằng mặc dù giá các loại vật tư nông nghiệp tăng cao nhưng dường như Chính phủ vẫn chưa có giải pháp cụ thể để kiềm chế tăng giá đối với các sản phẩm đầu vào của sản xuất nông nghiệp. Đồng tình với quan điểm này, ĐBQH Đặng Thuần Phong (Bến Tre) đề nghị Bộ trưởng Cao Đức Phát cần giải trình về các giải pháp để kiềm chế giá vật tư nông nghiệp. Về vấn đề này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết, Chính phủ đã xem xét và thực hiện một số biện pháp thông qua giảm thuế nhập khẩu và cho phép các doanh nghiệp nhập khẩu được bán trực tiếp tới tay người tiêu dùng, hạn chế thấp nhất tình trạng hàng hóa cung cấp phải qua nhiều tầng nấc trung gian làm tăng chi phí.
Về tiến độ thi công tiểu dự án Ô Môn - Xà No, đây là một trong 3 dự án thuộc dự án Phát triển thuỷ lợi đồng bằng sông Cửu Long, thuộc địa phận 3 tỉnh, thành phố là TP Cần Thơ, Kiên Giang và Hậu Giang. Tổng vốn đầu tư của dự án này là 598,515 tỷ đồng. Mặc dù đến nay dự án đã cơ bản hoàn thành các hạng mục công trình nhưng vẫn còn tới 82 cửa kênh, rạch còn bỏ ngỏ làm cho các tuyến đê không liên tục, ảnh hưởng đến giao thông bộ cũng như việc kiểm soát lũ, các kênh cấp 2 bị bồi lắng, ảnh hưởng đến việc tưới, tiêu và giao thông đường thuỷ. Vướng mắc lớn nhất khiến dự án quan trọng này bị kéo dài được xác định là do thiếu vốn đầu tư. ĐBQH Lê Văn Tâm (TP Cần Thơ) đề nghị Chính phủ và Bộ NN và PTNT cần phải có chỉ đạo phân bổ nguồn vốn kịp thời để sớm đưa công trình vào sử dụng.
Buổi chiều, Chánh án TANDTC Trương Hòa Bình trả lời chất vấn về thực trạng trình độ, năng lực và các giải pháp nâng cao năng lực đội ngũ Thẩm phán Tòa án nhân dân các cấp. Hai vấn đề được các đại biểu quan tâm là chất lượng và nguồn đào tạo để vừa bảo đảm đủ số lượng vừa bảo đảm chất lượng hoạt động của thẩm phán TAND các cấp, đáp ứng yêu cầu hội nhập ngày càng cao. Tính đến giữa tháng 3.2008, TANDTC có 116 thẩm phán, còn thiếu 4 người; TAND cấp tỉnh có 997 thẩm phán, thiếu 121 người; TAND cấp huyện có 3249 thẩm phán, thiếu 441 người. Chỉ có duy nhất các TAND quân sự đã bổ nhiệm đủ số lượng thẩm phán theo quy định. Theo Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng, tình trạng thiếu thẩm phán đã kéo dài 10 năm nay nhưng vẫn chưa được khắc phục, vì vậy, ngành toà án cần những giải pháp quyết liệt để khắc phục những bất cập hiện nay. Giải trình về vấn đề này, Chánh án Trương Hòa Bình cho biết, nguyên nhân của tình trạng thiếu thẩm phán là do việc tạo nguồn thẩm phán không theo kịp yêu cầu biên chế và số lượng thẩm phán đối với số địa phương có số án lớn, gia tăng mạnh. Ngoài ra, Chánh án Trương Hoà Bình đã cảnh báo một thực tế đáng lo ngại trong ngành toà án là hiện tượng thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và chảy máu chất xám- đây là nguyên nhân khiến cho việc đáp ứng yêu cầu có đủ thẩm phán TAND các cấp gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, cần xây dựng cơ chế đặc thù về tiền lương và giao sự chủ động cho ngành toà án trong việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu thực tế hiện nay.
N.Tuấn
