Sáng 26.8, dưới sự điều khiển của Phó chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên, UBTVQH đã cho ý kiến về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).
Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành được QH khóa X thông qua và có hiệu lực từ ngày 1.10.1999, được sửa đổi, bổ sung 2 lần vào năm 2003 và 2005 với mục tiêu chủ yếu là hướng dẫn sản xuất, tiêu dùng xã hội; Điều tiết thu nhập của người tiêu dùng cho ngân sách nhà nước một cách hợp lý; Tăng cường quản lý sản xuất, kinh doanh đối với một số hàng hóa, dịch vụ và tạo điều kiện thuận lợi cho việc đàm phán gia nhập WTO.
Tuy nhiên, cùng với tiến trình hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới và thực hiện các cam kết với WTO, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đang bộc lộ nhiều hạn chế: chưa bao quát hết các trường hợp thuộc diện cần điều tiết bằng Thuế TTĐB; Mức thuế suất chưa hợp lý và không phù hợp với thông lệ quốc tế...
Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Thường trực UB Tài chính và Ngân sách đánh giá, về cơ bản, dự án Luật Thuế TTĐB (sửa đổi) đã thể hiện được định hướng trong Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2010 của nước ta. Nhưng theo Chủ nhiệm UB Tài chính Ngân sách Phùng Quốc Hiển, mức độ mở rộng đối tượng chịu thuế trong dự thảo luật còn thấp, mới chỉ bổ sung du thuyền, tàu bay, xe môtô có dung tích trên 175cc vào diện chịu thuế. Bên cạnh đó, đối tượng không thuộc diện chịu thuế lại quá rộng so với luật hiện hành có thể dẫn đến tình trạng lợi dụng kẽ hở của pháp luật để trục lợi. Báo cáo thẩm tra của Thường trực UB Tài chính và Ngân sách cũng cho rằng: Việc điều chỉnh thuế suất đối với một số mặt hàng còn mang tính đột biến như thuế suất về rượu từ 200 đến dưới 400 tăng từ 30% lên 55%, tăng 83% thuế suất đối với ô tô từ 6-9 chỗ ngồi có dung tích xilanh trên 3.000cc tăng từ 30% lên 70%, gấp hơn 2 lần. Điều này sẽ tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp và ảnh hưởng đến việc bảo đảm mục tiêu giữ vững nguồn thu, duy trì ổn định cho ngân sách nhà nước vì chỉ tính riêng đối với mặt hàng bia, việc sửa đổi mức thuế suất đã làm giảm thu ngân sách nhà nước 1.500 tỷ đồng mỗi năm.
Theo Chủ nhiệm UB Pháp luật Nguyễn Văn Thuận, Ban soạn thảo phải làm rõ dự thảo Luật sửa đổi sẽ góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh trong nước như thế nào? Các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam được hưởng lợi gì từ sắc thuế đặc biệt này? Quy định nào là bảo đảm thực hiện cam kết với WTO, quy định nào đi trước lộ trình?... – thì mới có đủ căn cứ xác định các đối tượng chịu thuế, miễn thuế cũng như xác định các mức thuế suất. Tán thành quan điểm này, các Ủy viên UBTVQH khác cũng đề nghị, Chính phủ, Bộ Tài chính cần đánh giá được ngân sách nhà nước sẽ tăng, giảm bao nhiêu, có vi phạm nguyên tắc bình đẳng giữa các cá nhân, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ các sản phẩm hàng hóa thuộc diện tính thuế TTĐB hay không? Chủ nhiệm UB Kinh tế Hà Văn Hiền đề nghị: nên định kỳ ban hành danh mục các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và không nên điều chỉnh quá nhiều lần khiến người dân và doanh nghiệp không yên tâm, vì có cảm tưởng luật pháp nay thế này, mai thế khác...
Cho ý kiến về thẩm quyền điều chỉnh thuế suất, đa số Uỷ viên UBTVQH tán thành quan điểm của UB Tài chính và Ngân sách: không nên giao cho Chính phủ. Xác định thuế suất là vấn đề quan trọng, liên quan đến quyền và lợi ích của người dân, các tổ chức kinh tế, đặc biệt liên quan đến sự ổn định của thị trường và thuộc thẩm quyền quyết định của QH theo hiến định. Chủ nhiệm Nguyễn Văn Thuận dứt khoát: cứ làm kiểu tiền trảm hậu tấu như quy định của dự thảo Luật thì không khéo lại con dại cái mang. Theo Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng, Chủ tịch HĐDT K’ Sor Phước: một năm QH họp 2 Kỳ, việc điều chỉnh mức thuế suất để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn là cần thiết nhưng không cấp thiết đến mức không thể trình QH xem xét cho ý kiến vào các Kỳ họp đầu năm và Kỳ họp cuối năm. Hơn nữa, quy trình ban hành một văn bản quy phạm pháp luật của QH chặt chẽ hơn, Chính phủ phải trình sang QH, có ý kiến thẩm tra của UB chuyên môn, UBTVQH xem xét rồi mới đưa ra QH nên cũng sẽ bảo đảm tốt hơn sự chặt chẽ, minh bạch trong việc điều chỉnh mức thuế suất.
Buổi chiều, dưới sự điều khiển của Bí thư Trung ương Đảng, Phó chủ tịch QH Tòng Thị Phóng, UBTVQH đã cho ý kiến về dự án Luật Cơ quan đại diện của Nhà nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài (bao gồm cả vấn đề lãnh sự).
Trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Cơ quan đại diện nhà nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Gia Khiêm khẳng định: dự thảo Luật đã được xây dựng trên nguyên tắc thể chế hóa quan điểm, đường lối đối ngoại của Nhà nước ta và nhất quán quan điểm: cơ quan đại diện là cơ quan có thẩm quyền đại diện chính thức và duy nhất của Nhà nước Việt Nam trong quan hệ đối ngoại với các quốc gia và các tổ chức quốc tế, bảo đảm thực hiện thống nhất quản lý các hoạt động đối ngoại. Các Ủy viên UBTVQH hoan nghênh quan điểm của Chính phủ xác định cơ quan đại diện là đại diện chính thức và duy nhất của Nhà nước chứ không phải là đại diện của Bộ Ngoại giao như nhận thức từ trước đến nay. Nhưng đi vào cụ thể, theo Chủ nhiệm Nguyễn Văn Thuận thì lại có vấn đề. Tính chất cơ quan đại diện chính thức của Nhà nước với Đại sứ quán thì đúng nhưng áp dụng với cả Lãnh sự quán và Phái đoàn đại diện thường trực của Việt Nam tại các tổ chức quốc tế liên chính phủ là không ổn vì chức năng, nhiệm vụ của 3 cơ quan này rất khác nhau.
Cũng theo Chủ nhiệm Nguyễn Văn Thuận, 5 quan điểm xây dựng dự án Luật Cơ quan đại diện Nhà nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài rất hay nhưng thể hiện vào dự thảo luật lại rất... nửa vời. Vấn đề quan trọng nhất của dự án Luật này là phải tổ chức lại cơ quan đại diện của Nhà nước ta ở nước ngoài sao cho phải thực sự là bộ mặt của quốc gia tại nước sở tại. Một trong những nguyên nhân khiến cơ quan đại diện ở nước ngoài hiện nay có phần nhếch nhác, thiếu cả phương tiện để bảo hộ cho công dân Việt Nam ở nước đó là do bộ, ngành nào cũng muốn có đại diện ở nước ngoài dẫn đến bộ máy tổ chức của cơ quan đại diện bị phình ra. Nhưng dự thảo Luật lại nể nang, không giải quyết dứt điểm. Tán thành quan điểm này, nhiều Ủy viên UBTVQH cũng cho rằng: các bộ phận trong Đại sứ quán cần thu gọn lại; Xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan đại diện ở nước ngoài và rạch ròi thẩm quyền, trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao với Bộ Ngoại giao trong việc thống nhất quản lý các hoạt động của cơ quan đại diện ở nước ngoài.
Liên quan đến cơ sở vật chất, trang thiết bị của các cơ quan đại diện của Nhà nước ở nước ngoài hiện nay, theo Phó chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên, vấn đề khó khăn nhất vẫn là do các bộ phận quá phân tán nên mua thì không đủ sức, thuê thì lem nhem. Các cơ quan đại diện cần tập trung lại và Nhà nước sẽ dồn nguồn lực để xây dựng trụ sở, trang thiết bị đàng hoàng...
- Điều này hoàn toàn có thể làm được. Tuy nhiên, trước kiến nghị của đại diện một số Bộ, ngành tham dự Phiên họp về chế độ lương riêng cho cán bộ ngoại giao ở nước ngoài, Phó chủ tịch Nguyễn Đức Kiên cho rằng: Không thể áp dụng một chế độ tiền lương khác với chế độ tiền lương cho công chức ở trong nước mà nên áp dụng chế độ chung và xác định lại hệ số phụ cấp cho thỏa đáng hơn.
