PV: Thưa ĐB, trong nhiều năm qua, khi lập dự toán ngân sách nhà nước, chúng ta thường đưa ra con số thấp hơn thực tế. ĐB nghĩ như thế nào về vấn đề này?
ĐB LÊ VIỆT TRƯỜNG: Đúng là trong nhiều năm gần đây, kết quả thu ngân sách nhà nước bao giờ cũng vượt, thậm chí là vượt hơn rất nhiều so với dự toán. Chẳng hạn, năm 2004 là 27,9%, năm 2005 là 22%, năm 2006 là 8,7%. Đây là một tín hiệu đáng mừng. Nhưng cũng có một vấn đề được nhiều ĐBQH đặt ra là phải chăng vì dự toán ngân sách đề ra luôn thấp hơn so với khả năng thực hiện? Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan, cũng phải thấy được những khó khăn khi làm dự toán ngân sách. Bởi nguồn thu cơ bản của nước ta là thu nội địa, thu từ các nguồn vốn viện trợ, vốn đầu tư nước ngoài, nguồn vốn huy động trong nhân dân... Và một nguồn thu quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn là thu từ dầu thô. Nhưng giá dầu thô trên thị trường thế giới lại rất bấp bênh. Vì thế, việc làm dự toán ngân sách cho cả một năm với nhiều biến động như thế là rất khó tiên lượng. Tôi cho rằng, cần phải tính toán làm sao để có được nhiều nguồn thông tin mang tính tham khảo, dự báo để có thể quyết định sát hơn. Chứ với điều kiện như hiện nay, đặt ra yêu cầu là phải chính xác 100% thì rất khó.
PV: Quyết định về Ngân sách nhà nước là một trong những vấn đề khó, ngay cả với những ĐBQH đã am hiểu sâu về lĩnh vực này. Với các ĐB lần đầu tham gia QH chắc lại càng khó. Vậy làm thế nào để các ĐB có được những quyết đáp đúng?
ĐB LÊ VIỆT TRƯỜNG: Theo tôi, muốn các ĐBQH có được những quyết đáp đúng và trúng, Báo cáo của Chính phủ cần có những phân tích và giải trình thấu đáo hơn. Tôi thấy Báo cáo của Chính phủ chưa đạt được yêu cầu này nên nhiều ĐBQH vẫn rất băn khoăn.
PV: Vậy theo ĐB, làm thế nào để QH thực quyền hơn trong việc quyết định những vấn đề về ngân sách?
ĐB LÊ VIỆT TRƯỜNG: Muốn QH thực quyền hơn, phải phát huy hơn nữa vai trò của các ĐBQH, tạo điều kiện cho các ĐBQH tiếp cận được với nhiều nguồn thông tin mang tính chất dự báo, tham khảo. Đặc biệt, phải gắn với các địa phương là nơi trực tiếp triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của HĐDT và các UB của QH.
PV: Đâu đó vẫn lẫn lộn khái niệm giữa phân bổ ngân sách với “chia” cái bánh ngân sách. Nhưng trên thực tế, có phải là như thế không thưa ĐB?
ĐB LÊ VIỆT TRƯỜNG: Đúng là hiện nay, nhiều người vẫn quan niệm như vậy. Và quan niệm ấy cũng không phải là không có cơ sở. Nhưng về bản chất, QH phải tiến tới việc phân bổ ngân sách chứ không phải chỉ đơn giản là việc “chia” bánh ngân sách. Trên thực tế, việc phân bổ các nguồn ngân sách phục vụ cho phát triển còn nhiều hạn chế. Những năm trước, chúng ta chịu sức ép lớn do nhu cầu phát triển cao về mọi mặt, nên việc phân bổ có tính chất dàn đều. Việc làm đó đã không phát huy tối đa hiệu quả của các nguồn vốn trong đầu tư phát triển. Theo tôi, QH và Chính phủ cần mạnh tay hơn, cần kiên quyết ưu tiên đầu tư vào một số lĩnh vực.
Việc phân bổ ngân sách đã có những tiến bộ nhất định. Nhưng thực sự vẫn chưa đạt và chưa đáp ứng được yêu cầu và mong muốn. Song, chúng ta vẫn phải chấp nhận thực hiện dần dần theo một lộ trình để tiến tới việc QH sẽ thực quyền hơn trong thực hiện các quyết định về ngân sách. QH có thể kiên quyết trong việc giảm khoản này, tăng khoản kia, thậm chí là mạnh dạn cắt bỏ hẳn một khoản phân bổ ngân sách mà Chính phủ đưa ra nếu thấy không hợp lý. Tuy nhiên, để làm được điều đó, phải luôn cân bằng giữa các tiêu chí trong tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa và an ninh, quốc phòng.
PV: Xin cám ơn ĐB!
Thu Hồng thực hiện