Đơn khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến HĐND rất đa dạng, do đó đòi hỏi đại biểu và chuyên viên giúp việc cũng phải am hiểu nhiều lĩnh vực thì mới xử lý có hiệu quả. Phần lớn đơn gửi đến HĐND đều rất phức tạp. Bởi lẽ, trước đó, công dân đã gửi đơn đến các cơ quan có thẩm quyền để khiếu nại và những cơ quan này đều đã giải quyết, thậm chí có đơn đã giải quyết rất nhiều lần, nhưng người khiếu nại vẫn không đồng ý với kết quả giải quyết và tiếp tục gửi đơn đến HĐND, đại biểu HĐND. Khi nhận được nhiều đơn KNTC gửi đến, Thường trực HĐND xem xét, chọn lựa ra những đơn được xem là “có vấn đề” để phân công chuyên viên nghiên cứu, phân tích, yêu cầu người khiếu nại cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ chứng minh cho vấn đề mà họ khiếu nại, Nếu thấy cần thiết có thể tổ chức xác minh, thu thập chứng cứ. Đây là khâu quan trọng nhưng khó khăn, phức tạp, nhất là khi sự việc đã qua nhiều ngành, nhiều cấp giải quyết nên sổ sách, chứng từ, tài liệu liên quan đến vụ việc đã được “gia cố” lại khá tròn trịa. Sau khi tiến hành đầy đủ các bước, Thường trực HĐND nắm bắt bản chất sự việc, tổng hợp, đánh giá lại toàn bộ vấn đề người khiếu nại đã đặt ra. Nếu cần thiết thì tổ chức gặp gỡ, trao đổi, tranh luận với những cán bộ các ngành đã trực tiếp giải quyết vụ việc để làm sáng tỏ vấn đề. Sẽ có vấn đề vướng mắc mà chính người đã từng giải quyết vụ việc cũng không thể giải thích được – đó chính là mấu chốt của vụ việc. Nắm được điều này sẽ tìm ra được bản chất của vấn đề mà công dân khiếu nại kéo dài.
Có người đặt câu hỏi, vậy ranh giới giữa Thường trực HĐND, đại biểu HĐND và cơ quan chính quyền trong việc giải quyết KNTC ở đâu, khi Thường trực HĐND, đại biểu HĐND trong quá trình giám sát đã tìm hiểu kỹ vụ việc như cơ quan giải quyết KNTC? Theo chúng tôi, ranh giới này nằm ở chỗ: thông qua hoạt động giám sát, Thường trực HĐND sẽ chỉ ra những vấn đề sai sót của cơ quan chuyên môn trong quá trình giải quyết KNTC, qua đó kiến nghị các cơ quan này phải có biện pháp khắc phục, đồng thời kiểm điểm các cá nhân, tổ chức có sai phạm để rút kinh nghiệm. Như vậy rõ ràng, Thường trực HĐND không làm thay công tác giải quyết KNTC của các ngành, các cấp. Qua công tác giám sát, Thường trực HĐND xem xét lại tính chính xác trong quá trình giải quyết KNTC của các ngành, các cấp. Thường trực HĐND và đại biểu HĐND chỉ ra cho các ngành, các cấp thấy được các sai sót để tiến hành sửa sai, xử lý lại vụ việc đúng quy định của pháp luật. Đặc biệt khi giám sát, Thường trực HĐND đã làm rõ vấn đề để bảo vệ lợi ích chính đáng của công dân. Điều này đòi hỏi đội ngũ cán bộ giúp việc cho Thường trực HĐND thẩm định lại việc giải quyết KNTC phải có trình độ chuyên môn vững vàng, chuyên sâu từng lĩnh vực mới đủ khả năng phản biện việc giải quyết KNTC của các ngành hữu quan.
Ở Đà Nẵng, trong những năm qua, công tác giải quyết đơn KNTC luôn được Thường trực HĐND và đại biểu HĐND thành phố quan tâm. Các khâu nhận đơn, phân loại đơn, chuyển đơn, giám sát giải quyết đơn... đều được chú trọng. Qua giám sát, nếu phát hiện đơn KNTC đúng thì Thường trực HĐND thành phố ban hành văn bản kiến nghị các ngành giải quyết lại, khôi phục các quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho người khiếu nại. Một số trường hợp qua “thẩm định lại” thấy KNTC không có cơ sở, các ngành, các cấp đã làm hết trách nhiệm thì Thường trực HĐND thành phố có văn bản trả lời dứt khoát cho người khiếu nại, đồng thời đề nghị các cơ quan chức năng của thành phố không nhận đơn, không thụ lý giải quyết khiếu kiện của công dân đó và thông báo rộng rãi, công khai nội dung này trên các phương tiện thông tin đại chúng để nhân dân thành phố biết.
Cách làm việc khoa học, với tinh thần trách nhiệm cao của Thường trực HĐND thành phố đã đem lại hiệu quả thiết thực, góp phần quan trọng ổn định tình hình chính trị và củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền các cấp.
