Sau tiếp xúc cử tri, việc tổng hợp ý kiến cần được đầu tư để thông tin vừa cụ thể lại có tính khái quát cao; ngắn gọn nhưng đầy đủ, không trùng lắp.
Kinh nghiệm tổng hợp ý kiến cử tri của TP Cần Thơ cho thấy, trước hết, cần phân loại các ý kiến, kiến nghị theo những loại sau:
Thứ nhất, là loại ý kiến có tính chất phát hiện. Đó là những ý kiến của cử tri về những bất cập trong các chính sách của Nhà nước cần phải điều chỉnh cho phù hợp với thực tế và mang tính khả thi. Ví dụ, chính sách thủy lợi phí, chính sách phát triển giáo dục, văn hóa, dạy nghề, các chính sách hỗ trợ...
Loại ý kiến thứ hai phản ánh việc tổ chức thực hiện các chính sách pháp luật của Nhà nước và địa phương của các cấp, các ngành và cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước. Việc giải quyết, trả lời những ý kiến này không chỉ là trách nhiệm của UBND các cấp mà còn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Những ý kiến này cần được tổng hợp ở phần đầu của báo cáo để các cơ quan nhà nước kịp thời tiếp thu, nghiên cứu và điều chỉnh hoặc kiểm tra hoạt động của cấp dưới,, cán bộ công chức thừa hành.
Loại thứ ba là những kiến nghị cụ thể của cử tri với cơ quan nhà nước. Những ý kiến này rất đa dạng, Đây cũng là loại ý kiến khó tổng hợp nhất. Những ý kiến này nên phân loại theo thẩm quyền giải quyết của từng cấp chính quyền, thuộc thẩm quyền của cấp nào thì chuyển đến cấp đó giải quyết cụ thể. Chỉ tổng hợp vào báo cáo trình kỳ họp những nội dung thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp mình.
Việc tổng hợp nên xây dựng theo từng lĩnh vực như: nông nghiệp, XDCB, giao thông vận tải, bảo vệ môi trường, văn hóa, y tế, an ninh trật tự… Trong mỗi chuyên mục có thể có nhiều ý kiến của cử tri được tập hợp từ nhiều cuộc tiếp xúc khác nhau, nhiều địa phương khác nhau. Do đó, nếu có chung một nội dung thì chỉ cần soạn lại dưới dạng một kiến nghị. Bên cạnh đó, trong quá trình tổng hợp cũng cần lưu ý những nội dung nào lặp đi lặp lại nhiều lần, qua nhiều đợt tiếp xúc thì quan tâm, nhấn mạnh trong báo cáo.
Rút kinh nghiệm qua nhiều kỳ họp, việc xây dựng Báo cáo tổng hợp ý kiến cử tri đã được Thường trực HĐND thành phố Cần Thơ cải tiến nên chất lượng ngày càng được nâng cao. Tại các kỳ họp HĐND thành phố, báo cáo tổng hợp ý kiến cử tri thường ngắn gọn nhưng súc tích, giúp các cơ quan có trách nhiệm dễ nắm bắt vấn đề để xem xét, giải quyết và trả lời cử tri. Đặc biệt, từ Kỳ họp thứ 11 tới nay, sau kỳ họp Thường trực HĐND chỉ đạo tập hợp các văn bản: Kết quả thực hiện lời hứa sau kỳ họp trước; kiến nghị của cử tri và trả lời kiến nghị của cử tri trước kỳ họp; Chất vấn và trả lời chất vấn giữa hai kỳ họp; Trả lời chất vấn tại kỳ họp… gởi đến các đại biểu HĐND thành phố và các Sở, ngành. Từ đó, tạo điều kiện cho các đại biểu HĐND theo dõi, nắm bắt thông tin để phục vụ hoạt động TXCT sau kỳ họp.
Để báo cáo tổng hợp ý kiến cử tri đầy đủ, có chất lượng, bên cạnh những kỹ năng tổng hợp, phân tích cần có sự phối hợp chặt chẽ với UBMTTQ cùng cấp trong quá trình soạn thảo. Vì, tại kỳ họp HĐND, UBMTTQ có nhiệm vụ thông báo kết quả hoạt động tham gia xây dựng chính quyền và những kiến nghị với HĐND, UBND. Những kiến nghị này cũng được tập hợp qua các cuộc TXCT của đại biểu HĐND, nhưng hệ thống hóa thành chính kiến của MTTQ để kiến nghị với chính quyền các cấp. Do đó, nếu phối hợp tốt thì báo cáo của HĐND và MTTQ không trùng lặp; các vấn đề quan trọng sẽ được nhấn mạnh, tác động tích cực đến các cơ quan hữu quan.
