Để ổn định tình hình an ninh trật tự ở địa phương, Thường trực HĐND huyện đã phối hợp với các ban HĐND xây dựng chương trình, kế hoạch và giao cho các ban phối hợp với UBND huyện (thông qua hoạt động thanh tra nhân dân) tổ chức giám sát việc giải quyết đơn thư KNTC của nhân dân.
Từ năm 2007, ở Quan Sơn nổi lên tình trạng tranh chấp ranh giới đất lâm nghiệp giữa các xã, các thôn bản; Nhân dân một số xã tổ chức khai thác gỗ trái phép; Công tác đền bù giải phóng mặt bằng chưa thỏa đáng, làm người dân bức xúc, dẫn đến khiếu kiện lên xã, huyện và nhiều đơn tố cáo vượt cấp. Điển hình là việc khiếu kiện về tiền đền bù mặt bằng đường nối các huyện phía Tây Thanh Hóa, theo Chương trình 253 của Chính phủ – thuộc gói thầu R5, thực hiện tại địa bàn xã Sơn Thủy. Cụ thể, khi thực hiện dự án, một số hộ dân nằm trong vùng dự án phải di dời nhà ở, mất đất sản xuất, đất vườn, đất lâm nghiệp. Hầu hết số diện tích đất này đều có sổ đỏ theo Nghị định 02 của Chính phủ. Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng trực tiếp tiến hành kiểm kê giá đền bù cho các hộ gia đình thuộc vùng dự án về số lượng tài sản có trên đất và các loại đất. Tuy nhiên, trước khi thực hiện, do thiếu quan tâm đến công tác tuyên truyền, phổ biến cho nhân dân về mức đền bù, nên nhiều người dân không nắm rõ. Một số cán bộ chuyên môn được giao thực hiện nhiệm vụ lại tắc trách, trong khi đó chính quyền xã đùn đẩy trách nhiệm, cho rằng công tác giải phóng mặt bằng là việc của huyện, của tỉnh, không làm hết trách nhiệm khiến người dân bức xúc, dẫn đến khiếu kiện.
Thường trực HĐND huyện đã phối hợp với các ban HĐND tổ chức Đoàn giám sát có sự tham gia của MTTQ huyện và các ngành hữu quan. Đoàn đã xuống làm việc với Đảng ủy, chính quyền và Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng xã Sơn Thủy để xem xét tình hình thực hiện dự án đường nối các huyện Tây Thanh Hóa. Kết quả cho thấy, Hội đồng kiểm kê giải phóng mặt bằng đã lập sai khối lượng nhà ở với diện tích 105m2, số tiền chênh lệch là 20 triệu đồng. Riêng các khoản kê sai về diện tích đất ở, đất nông nghiệp, đất rừng, đất trồng cây lâu năm là 3.492m2, số tiền chênh lệch là 30.500.000 đồng. Đặc biệt, số tiền đền bù nằm trong mục quỹ đất công ích của xã Sơn Thủy là 183 triệu đồng đã để ngoài sổ sách, không nộp vào ngân sách xã.
Sau khi có thông báo kết luận của Đoàn giám sát HĐND huyện, Thường trực, các ban HĐND và UBMTTQ huyện đã tổ chức họp với Thường trực UBND và giao UBND chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn: Phòng Công – Nông, Phòng Tài ngyên – Môi trường, Phòng Tài chính – Kế hoạch, Phòng Dân tộc, UBND xã Sơn Thủy và Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng của huyện tập trung giải quyết, khắc phục những sai sót, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án. Cụ thể, đã thu lại toàn bộ số tiền khai khống diện tích đất đền bù nộp công quỹ nhà nước. Vụ việc được giải quyết đã ổn định tình hình trên địa bàn, củng cố lòng tin của nhân dân đối với chính quyền địa phương.
Kết quả giám sát của HĐND cũng cho thấy, việc giải quyết đơn thư KNTC của UBND huyện và các phòng, ban chuyên môn đúng thẩm quyền và trình tự theo quy định của pháp luật. Những vụ việc có nhiều nội dung phức tạp đều được Thường trực UBND chỉ đạo các phòng chuyên môn tổ chức các cuộc thanh tra, kiểm tra để làm rõ, kết luận xử lý nghiêm minh, thu hồi tài chính, đất đai vi phạm, góp phần ổn định tình hình chính trị địa phương. Tuy nhiên, quá trình giám sát cũng cho thấy, chính quyền cấp xã chưa thực sự quan tâm đến công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư, kiến nghị của nhân dân nên dẫn đến khiếu kiện vượt cấp. Thường trực UBND huyện cũng chưa chỉ đạo, giải quyết kịp thời thông báo kết luận sau giám sát của Thường trực, các ban HĐND.
Trong quá trình giám sát, Thường trực, các ban HĐND cần xem xét kỹ tài liệu, báo cáo, nắm bắt tình hình trên các kênh thông tin, gặp gỡ cử tri và tổ chức các buổi làm việc tại các cơ quan, các xã, thị trấn liên quan. Đối với việc thực hiện các dự án, ngoài nghe báo cáo của các đơn vị hữu quan, Đoàn giám sát cần trực tiếp xem xét chất lượng công trình, tham khảo ý kiến của đối tượng thụ hưởng để có những nhận xét, đánh giá chính xác. Điều quan trọng nữa là phải thường xuyên phối hợp với MTTQ, các đoàn thể, các ngành có liên quan ở địa phương để hoạt động giám sát thuận lợi và hiệu quả cao. Đối với công tác giám sát giải quyết KNTC, Thường trực, các ban HĐND phải yêu cầu các cơ quan, đơn vị nghiêm túc sửa sai, khắc phục hậu quả theo đúng quy định của pháp luật để giải tỏa bức xúc, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của Nhà nước và công dân.
