|
Những khó khăn của nền kinh tế trong năm 2008 đòi hỏi mỗi ĐBQH phải suy nghĩ sâu sắc hơn về những chỉ số KT- XH sẽ biểu quyết thông qua. Đó là làm thế nào để những chỉ số KT- XH phải sát với thực tế và "thiêng" hơn nữa. Và, ở tầm của những nhà hoạch định chính sách, QH, các ĐBQH cần thể hiện quan điểm đối với các vấn đề thuộc về kinh tế vĩ mô, tư duy phát triển kinh tế hơn là tranh cãi về những chỉ số cụ thể mà không có cơ sở. Bên lề phiên thảo luận tại hội trường về kết quả thực hiện nhiệm vụ KT- XH năm 2008; Kế hoạch phát triển KT- XH năm 2009, PHÓ CHỦ NHIỆM (PCN) UB VĂN HÓA, GIÁO DỤC, THANH NIÊN, THIẾU NIÊN VÀ NHI ĐỒNG NGUYỄN MINH THUYẾT đã chia sẻ với PV Báo NĐBND. |
PV: Thưa Phó chủ nhiệm, nếu đánh giá ngắn gọn về bức tranh KT- XH của đất nước trong năm qua, những điểm nào cần được lưu ý?
PCN NGUYỄN MINH THUYẾT: Theo tôi, trước hết là 8 nhóm giải pháp mà Chính phủ đề ra đã phát huy tác dụng, giảm được tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI), giữ được tỷ giá của VND so với USD, vượt thu ngân sách 23,5%. Trật tự an toàn xã hội, an ninh được giữ vững. Nhà nước cũng quan tâm hơn đến các chính sách xã hội, bảo đảm an sinh cho người dân.
Thời gian vừa qua, cuộc khủng hoảng kinh tế trên toàn cầu cũng như những khó khăn nội tại đã như một liều vaccine tiêm vào nền kinh tế, làm cho chúng ta tỉnh táo hơn trong việc đánh giá tình hình kinh tế cũng như vững vàng hơn trước những thử thách của công cuộc hội nhập. Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận thì kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển KT- XH năm 2008 cũng còn không ít những tồn tại, hạn chế. Về số thu ngân sách, mặc dù vượt dự toán, nhưng số tăng thêm đó chủ yếu là từ bán tài nguyên và các yếu tố bên ngoài. Thực tế, số thu từ sản xuất không được bao nhiêu. Đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước rất chậm, chỉ ở mức 1,5%. Cũng trong hoàn cảnh khó khăn thế, nhưng các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có mức tăng trưởng cao hơn hẳn. Đây là điều rất đáng suy nghĩ. Các tập đoàn và tổng công ty nhà nước là những đơn vị chiếm 20% tổng số vốn đầu tư toàn xã hội, gần 50% tổng số vốn đầu tư của Nhà nước, 70% vốn vay tín dụng nước ngoài và 60% vốn vay tín dụng trong nước. Vậy mà, đóng góp vào GDP chỉ có 40%, vào thu nội địa (không kể thu từ dầu thô) chỉ là 28,8%. Như vậy, hiệu quả sử dụng vốn của các tập đoàn, tổng công ty này không cao. Đấy là chưa kể tới năm 2008, chúng ta còn để xảy ra tình trạng nợ đọng và trốn thuế nhiều.
Thời gian qua, hàng loạt các vụ vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường được phát hiện. Đây không phải là vấn đề mới. Thực tế, tại nhiều kỳ họp, QH đã cảnh báo về việc nhiều địa phương chỉ chú ý đến thu hút đầu tư mà chưa quan tâm đến các chỉ số về bảo vệ môi trường. Người dân cũng kêu nhiều, song vấn đề này chưa thực sự được các cơ quan hữu quan quan tâm.
Liên quan đến chi ngân sách, Báo cáo thẩm tra của UB Kinh tế và UB Tài chính- Ngân sách đều tiếp tục cảnh báo về mức bội chi ngân sách liên tục tăng trong nhiều năm qua. Chi ngân sách nhà nước cũng phải căn cơ như chi tiêu trong gia đình. Nếu mới có một khoản tiền từ bán đất hoặc đền bù giải phóng mặt bằng mà lao vào mua sắm, nâng cấp trang thiết bị trong nhà, không chú ý đến phát triển sản xuất thì cái nghèo sẽ trở lại rất nhanh. Chúng ta phải tự kiểm điểm xem trong chi tiêu có phần huênh hoang, phù phiếm không.
PV: Theo Phó chủ nhiệm, trong điều kiện cụ thể của nền kinh tế hiện nay, việc thảo luận của QH nên tập trung vào vấn đề gì?
PCN NGUYỄN MINH THUYẾT: Nên tập trung thảo luận về một số giải pháp liên quan đến tài chính, kinh tế cũng như một số chỉ tiêu chủ yếu.
QH cần thể hiện thái độ đối với các ngành, địa phương chưa thực hiện đúng các nhóm giải pháp kiềm chế lạm phát hay Nghị quyết của QH về phân bổ ngân sách nhà nước. Không đơn giản chỉ là phê bình chung chung. Ví dụ, đối với những địa phương chưa thực hiện nghiêm việc chi ngân sách đầu tư cho các lĩnh vực như giáo dục, khoa học, công nghệ thì cần xem xét trong việc phân bổ ngân sách nhà nước năm 2009 có nên trừ bớt để chuyển cho địa phương khác không ...
PV: Đóng góp ý kiến vào Báo cáo của Chính phủ, nhiều ĐBQH cho rằng những nhóm giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững mà Chính phủ đưa ra là đúng đắn. Nhưng, dường như việc triển khai những nhóm giải pháp này chưa đem lại hiệu quả như mong muốn?
PCN NGUYỄN MINH THUYẾT: Để các nhóm giải pháp được thực hiện hiệu quả hơn, QH cần tăng cường hoạt động giám sát. Nhất là trong lúc phải áp dụng các giải pháp đặc biệt để kiềm chế lạm phát như hiện nay thì tăng cường giám sát càng trở nên quan trọng. Không nhất thiết cứ phải chờ đến Kỳ họp thì Chính phủ mới báo cáo với QH về tình hình thực hiện các nhiệm vụ phát triển KT- XH mà trong trường hợp cần thiết, Chính phủ cần báo cáo ngay với UBTVQH diễn biến nền kinh tế để cùng tìm ra giải pháp xử lý phù hợp nhất.
PV: Lạm phát là vấn đề của thế giới, nhưng giải quyết lạm phát như thế nào là vấn đề của Việt Nam. Với vai trò là cơ quan có nhiệm vụ và quyền hạn trong việc quyết định kế hoạch phát triển KT- XH và ngân sách nhà nước thì QH nên"nhìn" và" quyết" vấn đề lạm phát như thế nào?
PCN NGUYỄN MINH THUYẾT: Tôi thấy những khó khăn của nền kinh tế trong năm 2008 đòi hỏi mỗi ĐBQH phải suy nghĩ sâu sắc hơn về những chỉ số KT- XH sẽ biểu quyết thông qua. Đó là làm thế nào để những chỉ số KT- XH sát với thực tế và thiêng hơn nữa. Ví dụ, trước đây, QH thường biểu quyết về chỉ số giá tiêu dùng theo kiểu xác định một tỷ lệ cụ thể, về sau, biểu quyết theo kiểu quy định chỉ số giá tiêu dùng không vượt quá tốc độ tăng trưởng GDP. Tuy nhiên, những tác động của thị trường thế giới đối với nền kinh tế nước ta thời gian qua đã cho thấy những cách thức đó không còn phù hợp. Theo tôi, ở tầm của những nhà hoạch định chính sách, QH, các ĐBQH cần thể hiện quan điểm đối với các vấn đề thuộc về kinh tế vĩ mô, tư duy phát triển kinh tế hơn là tiếp tục tranh cãi về những chỉ số cụ thể (chẳng hạn tăng trưởng GDP 6% hay 7%) mà không có cơ sở. Kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển KT- XH trong thời gian qua cũng đòi hỏi QH phải tăng cường giám sát, thậm chí là yêu cầu có những biện pháp mạnh hơn về tổ chức để những người được giao trách nhiệm trong từng lĩnh vực cụ thể sẽ phải quan tâm hơn đến quản lý, điều hành nền kinh tế.
PV: Điều này có nghĩa là cách thức thảo luận về KT- XH của QH hiện nay chưa thực sự hợp lý?
PCN NGUYỄN MINH THUYẾT: Đúng vậy. Cách thức thảo luận còn dàn trải. Các ý kiến phát biểu của ĐBQH còn bị lặp nhiều và chưa được quy thành một số vấn đề. Theo tôi, sau một số ý kiến phát biểu của ĐBQH trong buổi thảo luận đầu tiên, QH nên dừng lại và tập trung thảo luận vào một số vấn đề, đưa ra các khuyến nghị cụ thể. Ví dụ, liên quan đến các chỉ tiêu cụ thể, QH tập trung thảo luận có nên thể hiện chỉ số ICOR trong Nghị quyết hay không?... Theo đó, Nghị quyết của QH chỉ tập trung nhấn vào một số chỉ tiêu cơ bản và nhóm giải pháp để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phát triển KT- XH. Nghị quyết cần khẳng định sự đồng thuận với các nhóm giải pháp mà Chính phủ đưa ra, nhưng có lẽ không cần thiết phải nhắc lại chi tiết mà chỉ kể tên các nhóm giải pháp.
Trong thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển KT- XH, hình như ĐBQH còn đang thụ động hay nói cách khác là muốn chủ động cũng khó vì không có thời gian để ĐBQH tranh luận với nhau. Thời gian dành cho thảo luận ít, nhưng dường như địa phương nào, đại biểu nào cũng muốn phát biểu. Như vậy, đương nhiên sẽ không còn chỗ cho việc tranh luận nữa.
Tôi cho rằng, cần phải coi Nghị quyết của QH về phát triển KT- XH và ngân sách nhà nước quan trọng như một đạo luật, thậm chí là quan trọng hơn một đạo luật.
PV: Xin cám ơn Phó chủ nhiệm! |
| T. Bình thực hiện | |
