Tại buổi làm việc với một số bộ, ngành vào tuần trước, Đoàn giám sát của UBTVQH về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản của nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cho biết: các đối tượng chịu sự giám sát không thật sự chấp hành theo đúng yêu cầu về tiến độ và chất lượng báo cáo.
Theo thông tin từ Phó chủ nhiệm UB Kinh tế Vũ Viết Ngoạn, đồng thời là Tổng thư ký Đoàn giám sát, mặc dù công văn gửi tới các bộ, UBND và các tập đoàn, tổng công ty yêu cầu rất rõ các báo cáo phải gửi cho Đoàn giám sát chậm nhất là vào ngày 30.04.2009, nhưng cho đến tận gần cuối tháng 6, Đoàn giám sát mới nhận được 7/10 báo cáo của các bộ; 4/6 báo cáo của các UBND tỉnh, thành phố; 94/105 báo cáo của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước.
Không đáp ứng đúng yêu cầu tiến độ gửi báo cáo của Đoàn giám sát có nghĩa là các đơn vị chịu sự giám sát có thêm một khoảng thời gian nữa. Tuy nhiên, phần lớn các báo cáo còn sơ sài, không đáp ứng được yêu cầu của Đoàn giám sát, dù rằng, Đoàn đã có các biểu mẫu gửi kèm công văn. Theo đánh giá của Đoàn giám sát, đây sẽ là thách thức lớn đối với Đoàn trong việc tổng hợp và phân tích số liệu để đảm bảo chất lượng báo cáo theo mục tiêu và kế hoạch đã đề ra. Chính vì vậy mà cực chẳng đã, Đoàn giám sát phải tiếp tục thực hiện một động tác khác là gửi công văn đôn đốc các đơn vị chịu sự giám sát gửi báo cáo hoặc bổ sung các thông tin còn thiếu. Công văn đôn đốc đã được gửi đi, song Đoàn giám sát có nhận được báo cáo đúng thời hạn, đáp ứng yêu cầu chất lượng hay không thì chưa ai dám chắc.
Giải thích về tình trạng này, có thể đặt vấn đề là các đơn vị chịu sự giám sát đã thận trọng quá mức đối với các báo cáo tài chính- một lĩnh vực được coi là nhạy cảm. Chưa kể lâu nay, dư luận vẫn chưa hoàn toàn tin cậy những thông tin về đầu tư, hiệu quả đầu tư mà các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước đưa ra do không có kiểm toán độc lập. Trên thực tế, thời gian vừa qua đã có hiện tượng có những đơn vị thông qua các thủ thuật kế toán tô hồng kết quả hoạt động kinh doanh để cho ra được một bản báo cáo đẹp, kinh doanh có lãi; nhưng đến lúc khó khăn mới bộc lộ tình hình bi đát, thất thoát vốn của nhà nước.
Sự thận trọng này có lẽ còn bắt nguồn từ việc các đơn vị chịu sự giám sát chưa nhận thức rõ về mục đích của cuộc giám sát. Giám sát của Quốc hội đối với các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước tập trung vào việc tháo gỡ về mặt cơ chế, chính sách pháp luật trong việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản của nhà nước, chứ không phải thanh tra, kiểm tra hoạt động tài chính của các đơn vị này. Việc các tập đoàn, tổng công ty nhà nước báo cáo cụ thể, chính xác các số liệu tài chính sẽ giúp Đoàn giám sát đưa ra được những nhận định, đánh giá xác thực nhất về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản của Nhà nước hiện nay. Từ đó, đề xuất những giải pháp về mặt cơ chế, chính sách để tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn. Nếu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước không thật sự ý thức được về tính chất quan trọng này, e rằng sẽ rất khó xây dựng được hệ thống cơ chế, chính sách hoàn chỉnh để bảo đảm vốn, tài sản của Nhà nước được sử dụng đúng mục đích, hoặc nếu có cũng sẽ mất nhiều thời gian.
Theo kế hoạch, trong tháng 7, Đoàn giám sát sẽ tiếp tục làm việc với một số bộ, ngành, địa phương và tập đoàn, tổng công ty. Ngoài việc quyết liệt hơn nữa trong việc yêu cầu các đơn vị chịu sự giám sát đảm bảo thời gian, và chất lượng các báo cáo, Đoàn giám sát cũng cần tăng cường giải thích để các đơn vị hiểu được mục đích của cuộc giám sát này, từ đó có sự tin tưởng, cởi mở cần thiết nhằm đảm bảo chất lượng cuộc giám sát.
