|
Ô nhiễm môi trường ở các khu công nghiệp, khu đô thị và khu kinh tế đang diễn ra hết sức phức tạp, có nhiều nơi là nghiêm trọng, đã và đang gây hậu quả nặng nề và lâu dài đối với hiệu quả tăng trưởng kinh tế cũng như chất lượng và cuộc sống của người dân. PHÓ CHỦ NHIỆM (PCN) UB KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VÀ MÔI TRƯỜNG NGHIÊM VŨ KHẢI đã chia sẻ với PV Báo NĐBND như vậy khi vừa trở về từ các đợt giám sát của UB về “Tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về xử lý ô nhiễm môi trường tại các khu công nghiệp, khu đô thị và khu kinh tế”. |
PV: Xin Phó chủ nhiệm cho biết thực trạng việc thực hiện chính sách, pháp luật về xử lý ô nhiễm môi trường ở các khu công nghiệp, khu đô thị và khu kinh tế nước ta như thế nào?
PCN NGHIÊM VŨ KHẢI: Thực hiện Chương trình giám sát của QH, các cơ quan của QH, UB Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã tiến hành giám sát Về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về xử lý ô nhiễm môi trường ở các khu công nghiệp, khu đô thị và khu kinh tế. Qua giám sát có thể thấy tình trạng ô nhiễm môi trường ở các khu kinh tế, khu đô thị và khu kinh tế đang diễn ra hết sức phức tạp, có nhiều nơi là nghiêm trọng, đã và đang gây hậu quả nặng nề, lâu dài đối với hiệu quả tăng trưởng kinh tế cũng như đối với chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người dân. Số vụ khiếu kiện về ô nhiễm môi trường có xu thế ngày càng gia tăng, thậm chí tăng nhanh hơn số các vụ khiếu kiện về đất đai. Một số vụ đã trở thành điểm nóng...
Chúng tôi đã đi giám sát hàng chục khu công nghiệp thuộc nhiều thành phần kinh tế ở cả 3 miền Bắc- Trung- Nam. Nhận xét chung là tình hình thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường còn nhiều tồn tại, yếu kém. Các yếu kém đó bộc lộ từ khâu quy hoạch đến việc triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng cũng như việc kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các quy định pháp luật về trách nhiệm, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong hoạt động bảo vệ môi trường...
PV: Theo Phó chủ nhiệm, đâu nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng nêu trên?
PCN NGHIÊM VŨ KHẢI: Đó là việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường chưa nghiêm. Trong đó, trách nhiệm trước hết thuộc về chính quyền và cơ quan quản lý nhà nước các cấp về môi trường chưa thực hiện đầy đủ, kịp thời chức năng, nhiệm vụ quy định cụ thể trong Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản pháp luật khác có liên quan.
PV: Lâu nay, khi đề cập đến thực trạng nào đó, một nguyên nhân thường được chỉ ra nữa là do cơ chế, pháp luật chưa đầy đủ, chưa bắt kịp với cuộc sống?
PCN NGHIÊM VŨ KHẢI: Đối với vấn đề bảo vệ môi trường, mặc dù một số quy định của pháp luật còn vênh nhau, cần được sửa đổi, bổ sung, nhưng, nhìn chung chỉ cần thực hiện đúng các quy định của Luật Bảo vệ môi trường hiện hành thì môi trường của chúng ta đã tốt hơn nhiều so với hiện nay.
Luật Bảo vệ môi trường có tới 20 điều quy định trách nhiệm, nghĩa vụ của chính quyền cấp tỉnh, huyện, xã trong bảo vệ môi trường. Để xảy ra vấn đề ô nhiễm môi trường ở các khu công nghiệp, khu đô thị và khu kinh tế như hiện nay, nguyên nhân chủ yếu chưa phải là do thiếu các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, mà do thực hiện không nghiêm các quy định đã có trong pháp luật hiện hành.
Bộ luật Hình sự cũng quy định 10 tội danh về môi trường (Chương XVII- Các tội danh về môi trường), trong đó có tội danh phải chịu mức án tới 15 năm phạt tù. Song, tính đến nay, mặc dù ở nhiều nơi môi trường bị ô nhiễm gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng chưa có ai bị xử phạt tù do tội danh này. Điều này cho thấy, việc thực thi các chế tài liên quan đến xử phạt những vi phạm về môi trường chưa nghiêm. Mặt khác, với mức phạt hành chính như hiện nay, tối đa là 70 triệu đồng, thì chưa đủ sức răn đe đối với các cơ sở, tổ chức, đơn vị gây ô nhiễm môi trường. Vì vậy, trong xử lý vi phạm về ô nhiễm môi trường, phải kết hợp giữa xử lý hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự.
PV: Vậy làm thế nào để quản lý và nâng cao chất lượng công tác xử lý ô nhiễm, bảo vệ môi trường?
PCN NGHIÊM VŨ KHẢI: Các cơ quan Nhà nước ở Trung ương và địa phương phải căn cứ các quy định của Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm, quyền hạn để triển khai một cách kiên quyết hơn nhiệm vụ quản lý nhà nước như xây dựng bộ máy, bố trí nguồn lực (kinh phí, đất đai, nhân lực, thanh tra, kiểm tra...). Đồng thời tiến hành xã hội hóa hoạt động bảo vệ môi trường. Nhà nước quản lý, nhưng nhà nước không làm thay. Xã hội hóa vấn đề bảo vệ môi trường không có nghĩa là nhà nước đẩy trách nhiệm bảo vệ môi trường cho xã hội. Chỉ khi Nhà nước thực hiện tốt chức năng quản lý thì công tác xã hội hóa mới thực sự đem lại hiệu quả. Điều tôi muốn nhấn mạnh là phải đưa công tác bảo vệ môi trường ngày càng chính quy theo nguyên tắc cân bằng thu- chi cho việc xử lý ô nhiễm môi trường; đồng thời phải hướng về cơ sở.
PV: Với mức độ nghiêm trọng của vấn đề ô nhiễm môi trường ở các khu công nghiệp, khu đô thị và khu kinh tế như hiện nay, xét trong mối tương quan với bảo đảm phát triển bền vững, theo Phó chủ nhiệm, QH có nên thực hiện một chuyên đề giám sát về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về xử lý ô nhiễm môi trường?
PCN NGHIÊM VŨ KHẢI: Hoàn toàn xứng đáng là một chuyên đề giám sát của QH. QH cần thảo luận về vấn đề này tại phiên họp toàn thể, có truyền hình trực tiếp để nhân dân theo dõi, giám sát.
Bảo vệ môi trường là 1 trong 3 trụ cột để phát triển kinh tế bền vững của quốc gia (2 trụ cột còn lại là phát triển kinh tế và thực hiện công bằng xã hội). Nếu bảo vệ môi trường không tốt, đương nhiên sẽ làm giảm ý nghĩa, hiệu quả của tăng trưởng kinh tế, nếu không nói là lợi bất cập hại. Thiết nghĩ cần xem ô nhiễm môi trường ở nước ta hiện nay là vấn đề rất nghiêm trọng và phải hành động quyết liệt, kịp thời hơn.
PV: Xin cám ơn Phó chủ nhiệm! |
| T. Tâm thực hiện | |
