Cụ thể, có 159 doanh nghiệp giải thể do phá sản nợ trên 155 tỷ đồng; 1.728 doanh nghiệp chây ỳ nộp thuế nợ hơn 300 tỷ đồng; 847doanh nghiệp bỏ trốn, không tìm thấy địa chỉ nợ trên 283 tỷ đồng; 338 doanh nghiệp không đến thanh khoản, chờ thanh khoản nợ 327 tỷ đồng... Trong tổng số nợ thuế quá hạn này chủ yếu là số nợ thuế của giai đoạn từ năm 2005 trở về trước chuyển qua.
Trưởng phòng nghiệp vụ Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh Vũ Thành Bang cho biết, trong thời gian qua Hải quan TP Hồ Chí Minh không để phát sinh số nợ mới, nhưng số nợ thuế quá hạn trong những năm trước còn rất lớn. Bởi từ năm 2006 trở lại đây, chính sách ân hạn thuế của Nhà nước đã có sự thay đổi, đó là chỉ áp dụng đối với những doanh nghiệp có thời gian hoạt động đủ một năm trở lên và chấp hành tốt pháp luật về thuế. Hiện có 4 loại nợ thuế thuộc diện khó đòi, đó là: nợ chây ỳ, nợ quá hạn chưa thanh khoản, nợ của doanh nghiệp giải thể phá sản và nợ của doanh nghiệp trốn khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh.
Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh đã quyết liệt chỉ đạo các đơn vị phải quyết liệt hơn nữa trong công tác thu hồi nợ, triển khai nhiều biện pháp đồng bộ trong công tác thu thuế, trong đó có khâu thu hồi nợ đọng như: Thông báo nhắc nợ, lập lệnh thu, lệnh phạt gửi ngân hàng trừ vào tài khoản của doanh nghiệp; Phối hợp với cơ quan Công an xử lý nợ xấu, khó đòi... Trong năm 2007, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh đã thực hiện gần 10 nghìn lượt gửi thư cho doanh nghiệp thông báo nhắc nợ quá hạn; Hơn 2.500 lượt thông báo doanh nghiệp đến hạn cưỡng chế; Lập 62 lệnh thu tiền thuế, tiền phạt gửi ngân hàng và gần 3.000 lượt gọi điện thoại nhắc nhở, yêu cầu doanh nghiệp nộp thuế; Thực hiện 380 lượt cán bộ hải quan đến trực tiếp cùng doanh nghiệp đối chiếu, xác minh công nợ; Phối hợp với cơ quan Thuế địa phương xác minh tình trạng hoạt động của 230 doanh nghiệp...
Theo đánh giá của Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh, biện pháp gửi thư đôn đốc doanh nghiệp nộp thuế chỉ có tác dụng đối với doanh nghiệp còn đang hoạt động và có ý thức chấp hành pháp luật về thuế chứ không có hiệu quả đối với doanh nghiệp chây ỳ. Còn lệnh thu, lệnh phạt gửi ngân hàng, cơ quan Thuế để thu hồi nợ chỉ có hiệu quả đối với doanh nghiệp có số dư trong tài khoản. Nhưng phần lớn doanh nghiệp không khai báo số tài khoản với cơ quan Hải quan, trường hợp xác minh được số tài khoản thì trong tài khoản chỉ có dư vài trăm ngàn đồng! Hiện nay, biện pháp chuyển hồ sơ của doanh nghiệp nợ thuế chây ỳ, bỏ trốn cho cơ quan Công an để phối hợp thu hồi có hiệu quả cao hơn. Trong thời gian qua, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh đã chuyển 70 hồ sơ của doanh nghiệp nợ thuế bỏ trốn sang cơ quan Công an và cơ quan bảo vệ pháp luật đã khởi tố, đưa ra xét xử được 4 vụ án, liên quan đến 20 doanh nghiệp. Biện pháp phối hợp này đã giảm được tình trạng doanh nghiệp lợi dụng chính sách thuế để nhập khẩu hàng hóa rồi bỏ trốn. Một số doanh nghiệp khi biết hồ sơ của đơn vị mình bị cơ quan Hải quan chuyển cho cơ quan Công an đã chủ động nộp tiền nợ thuế để khắc phục hậu quả...
Cùng với các biện pháp trên, về mặt tổ chức, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh đã yêu cầu mỗi Chi cục thành lập Tổ công tác chuyên trách về việc theo dõi, quản lý và đôn đốc thu hồi nợ thuế tại đơn vị do Chi cục trưởng hoặc Phó Chi cục trưởng phụ trách công tác thuế làm tổ trưởng. Các Chi cục phải tăng cường công tác tổ chức, theo dõi, quản lý, đôn đốc thu hồi nợ thuế phù hợp với các quy định hiện hành và tình hình thực tế tại đơn vị. Các tổ đốc thu hàng tháng phải phân tích được số nợ đã xử lý, thu hồi đối với số nợ tồn đọng đến hết năm 2007 và hạn chế phát sinh số nợ mới theo mức phấn đấu: đối với loại nợ chây ỳ và quá hạn bình thường tồn đọng: mỗi tháng phải giảm ít nhất 5% so với tháng trước, đến hết năm 2008 phải giảm tối thiểu 60% loại nợ này. Đồng thời không để phát sinh nợ mới quá hạn trong kỳ vượt quá 5% số thu ngân sách của đơn vị. Bên cạnh đó, qua phân tích nợ thuế, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh lưu ý các Chi cục nên tập trung quyết liệt các biện pháp thu hồi số nợ thuế của doanh nghiệp chây ỳ, khẩn trương hoàn tất hồ sơ chuyển cơ quan chức năng điều tra xử lý theo pháp luật.
Trường Sơn
