Mới nhất, nóng nhất là những bức xúc của đại biểu HĐND TP Hồ Chí Minh về vấn nạn ô nhiễm môi trường tại các khu công nghiệp trong phiên chất vấn tại Kỳ họp thứ 13, HĐND TP Khóa VII. Đó là khi đại biểu Nguyễn Minh Hương truy Giám đốc Sở Tài Nguyên - Môi trường Đào Anh Kiệt: “Khu công nghiệp Đồng An, Bình Triệu, Sóng Thần tiếp tục đổ nước thải về đây và không có biện pháp nào ngăn chặn. Các khu công nghiệp ngày càng mọc lên nhiều, nhưng hầu hết không có hệ thống xử lý nước thải. Ông Giám đốc hãy nói thật xem người dân còn phải chịu đựng bao lâu nữa?”. Là khi đại biểu Đặng Văn Khoa trình trước hội trường những tấm ảnh lớn chụp cảnh cây cối khô héo tại khu vực quanh đường N11 khu công nghiệp Lê Minh Xuân và “tặng” Giám đốc Kiệt một giỏ cây cỏ héo úa ông vừa hái đêm trước để minh chứng cho sự “sai số”: “Trong báo cáo của Sở có đoạn nói: Hiện nay cây cỏ quanh đường N11 khu công nghiệp Lê Minh Xuân đang phát triển tốt. Xin thưa anh Kiệt, đây là câu trả lời dối trá”. Tính chung trên địa bàn TP Hồ Chí Minh hiện nay vẫn chỉ có 6/14 khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải. Khu công nghiệp Lê Minh Xuân công bố trên giấy tờ đã có hệ thống xử lý nước thải, nhưng thực tế lại ô nhiễm trầm trọng. Và kết luận cuối cùng của các đại biểu vẫn là chúng ta không thể chạy theo tốc độ tăng trưởng kinh tế mà hủy hoại môi trường, tác động xấu đến cuộc sống của bao nhiêu hộ dân.
Trước đó, theo kết quả điều tra nghiên cứu môi trường của Ngân hàng Thế giới (WB) tại 10 tỉnh, thành phố ở Việt Nam (TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Bình Dương, đồng Nai, Thái Nguyên, Phú Thọ, đà Nẵng, Bà Rịa-Vũng Tàu và Cần Thơ) thì TP Hồ Chí Minh và Hà Nội có tỷ lệ ô nhiễm môi trường cao nhất, đặc biệt tại các khu công nghiệp trọng điểm. WB nhận định, ô nhiễm môi trường là thách thức chính đối với tiến trình đô thị hóa, công nghiệp hóa của Việt Nam.
Cũng trong đầu tháng 7 này, UBND TP Đà Nẵng đã quyết định phạt vi phạm hành chính đối với 6 doanh nghiệp do xả nước thải ô nhiễm vượt chỉ tiêu cho phép ra môi trường. Ngoài ra, các doanh nghiệp này còn phải chịu phạt bổ sung như cấm hoặc tạm đình chỉ hoạt động sản xuất cho đến khi thực hiện xong biện pháp bảo vệ môi trường cần thiết. Theo chỉ đạo của lãnh đạo thành phố, trong thời gian tới việc quản lý, kiểm tra, kiểm soát và xử phạt đối với các cơ sở gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố sẽ được tiếp tục tăng cường ở mức cao hơn. Cách thức của Sở Tài nguyên – Môi trường Đà Nẵng là tổ chức thanh tra đột xuất và có báo cáo với Chủ tịch UBND TP để ra hình phạt đối với các doanh nghiệp vi phạm. Hiện Đà Nẵng xếp thứ 8/10 thành phố của Việt Nam có tải lượng ô nhiễm cao nhất trong công nghiệp.
Những sự kiện trên nói lên điều gì về thực trạng môi trường ở Việt Nam nếu không phải là sự ô nhiễm đã ở mức báo động. Đến mức người ta không cần làm nhiều thí nghiệm cao siêu, những so sánh phức tạp mà những cách thức đơn giản nhất cũng có thể phát hiện ra. Và những dấu hiệu minh chứng cho điều đó thì nhiều vô kể. Trong đó, minh chứng đau lòng nhất và cũng rõ nét nhất là sự ô nhiễm môi trường, đặc biệt tại các khu công nghiệp và gần khu công nghiệp đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân và tàn phá mạnh môi trường thiên nhiên.
Chúng ta đang ở một trong những giai đoạn “cao trào” của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa với sự hình thành ngày một nhiều các cụm, khu công nghiệp. Điều đó một mặt tốt cho nền kinh tế trong việc bảo đảm và tăng cao tốc độ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, mặt khác, nếu không kiểm soát tốt hoạt động của các khu công nghiệp thì sự tăng trưởng kinh tế một lúc nào đó cũng không thể khỏa lấp được những thiệt hại lớn hơn do ô nhiễm môi trường gây ra.
Tăng trưởng bền vững- một khái niệm được nói đến rất nhiều nhưng không dễ thực hiện. Nhưng muốn thực hiện được thì phải bắt tay vào làm, dứt khoát nói “không” với những dự án gây ô nhiễm môi trường mà chưa có biện pháp xử lý. Trách nhiệm này thuộc về các cấp chính quyền cơ sở và những nhà đầu tư.
