Câu hỏi về việc nên tăng hay giữ nguyên thuế nhập khẩu xăng đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều chuyên gia. Nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển cho rằng, đây chưa phải thời điểm tăng thuế nhập khẩu xăng, bởi doanh nghiệp đang mong muốn một cơ chế thuế ổn định. Việc các nhà quản lý yêu cầu việc giảm giá cũng phải đăng ký trước 3 ngày là để có thời gian cân nhắc nên giảm giá hay tăng thuế. Mấu chốt là ở thời điểm. Thời điểm này chưa nên tăng thuế. Tăng thuế nhập khẩu đồng nghĩa với việc mức giảm giá bán xăng trong nước sẽ ít hơn.
Thực tế cho thấy, giá xăng thế giới tuy có giảm, nhưng giá trong nước giảm bao nhiêu còn phụ thuộc vào việc áp thuế nhập khẩu xăng ở mức nào. Nếu thuế được giữ như hiện tại thì có thể điều chỉnh giảm giá bán, nhưng nếu tăng thuế lên 5% hay 10% hoặc cao hơn thì sẽ khó xảy ra trường hợp giảm giá. Việc tăng thuế nhập khẩu xăng vào lúc này cần cân nhắc kỹ lưỡng, bởi nó sẽ không chỉ liên quan đến vấn đề kinh tế mà còn cả tâm lý người dân. Có những thời điểm giá xăng tăng liền 4.500 đồng, tuy doanh nghiệp đầu mối xăng dầu vẫn lỗ nhưng dù sao cũng có sự chia sẻ khó khăn giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Nay giá xăng dầu thế giới đã giảm mạnh, doanh nghiệp cũng cần chia sẻ với người dân bằng cách giảm giá bán. Mặt khác, việc giảm giá này có lợi cho kiềm chế lạm phát. Cũng có thể nếu giảm giá nhiều hơn sẽ làm chậm tiến độ trả nợ ngân sách Nhà nước của các doanh nghiệp đầu mối, do trước đó doanh nghiệp đã được ngân sách Nhà nước tạm ứng bù lỗ. Tuy nhiên, vấn đề là cơ chế bù lỗ giá xăng dầu được áp dụng trong một thời gian rất dài. Do vậy không nên ép tiến độ doanh nghiệp đầu mối xăng dầu trả nợ ngân sách trong một thời gian quá ngắn. Nên cân nhắc để doanh nghiệp vừa phải có lãi, vừa bảo đảm trích lãi trả ngân sách, tạo điều kiện để mức giảm giá bán cho người tiêu dùng được nhiều hơn. Hay như việc hiện các đại lý được hưởng hoa hồng khoảng 1.000 đồng/lít, tăng gấp đôi so với trước, trong khi giá bán xăng chỉ giảm 500 đồng/lít, mức hưởng lợi của người tiêu dùng chỉ bằng một nửa so với các đại lý. Điều này là không công bằng. Đây cũng vấn đề mà các doanh nghiệp đầu mối phải thống nhất lại để thể hiện trách nhiệm với người tiêu dùng.
Sự việc này cho thấy, hơn lúc nào hết, những yêu cầu về tính minh bạch trong chi phí sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu cần phải được bảo đảm thông suốt mới có thể hình thành được thị trường xăng dầu cạnh tranh thay vì thay đổi mức thuế nhập khẩu nhiều lần. Tổng Công ty xăng dầu Việt Nam cho biết đã nhập nhiều xăng với giá cao từ tháng 7 và tháng 8, vậy cụ thể là nhập bao nhiêu, với mức giá nào, đã bán hết hay còn tồn bao nhiêu...? thì tổ điều hành giá xăng dầu cũng cần kiểm tra và công khai cụ thể các số liệu về lượng, về giá xem đã hợp lý hay chưa. Không thể để những chi phí bất hợp lý của doanh nghiệp tồn tại đẩy giá bán lẻ xăng lên cao, mọi thua thiệt lại đổ lên người tiêu dùng. Và việc người tiêu dùng phải trông chờ doanh nghiệp giảm giá như hiện nay thường chỉ xảy ra khi vẫn còn cơ chế kinh doanh độc quyền. |
