PV: Thưa Cục trưởng, có thể coi việc đẩy mạnh giải ngân như một phần của công tác xúc tiến đầu tư không?
CT PHAN HỮU THẮNG: Giải ngân cũng là xúc tiến đầu tư. Việc đẩy mạnh giải ngân bắt đầu được thực hiện ráo riết từ cuối năm 2007 và năm 2008 với các đề án giải ngân cụ thể.
Hiện nay, các nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến luật pháp, chính sách, bởi hệ thống luật hay chính sách đều được cập nhật trên các trang thông tin điện tử về đầu tư. Gần như phần lớn các quốc gia đầu tư vào Việt Nam đều có cơ quan chuyên trách theo dõi các thay đổi về luật pháp, chính sách của Việt Nam. Nhà đầu tư giờ đây quan tâm nhiều hơn tới các dự án cụ thể, điều kiện đầu tư, giá đất, đền bù giải phóng mặt bằng, điện nước, giao thông, sự chuẩn bị sẵn sàng đón nhận các dự án của phía Việt Nam. Đẩy mạnh giải ngân sẽ giúp việc xúc tiến dự án được nhanh chóng. Đã qua thời chúng ta chỉ giới thiệu dự án một cách chung chung.
Năm 2009 sẽ là lần thứ ba thực hiện tổng rà soát các dự án trên toàn quốc (phân theo 4 loại dự án). Những dự án quá chậm tiến độ, không thể triển khai được phải thu hồi đất giao cho nhà đầu tư mới. Tuy nhiên, việc rút giấy phép không hề đơn giản do vướng nhiều thủ tục liên quan. Một dự án đã đầu tư vài triệu USD không thể dễ dàng rút giấy phép ngay, bởi còn liên quan tới thủ tục thanh lý.
PV: Hàng loạt dự án treo, chậm tiến độ hiện nay phải chăng là hậu quả của tình trạng cấp phép dự án ồ ạt, nhất làâ các dự án do địa phương cấp phép?
CT PHAN HỮU THẮNG: Thực tế chúng ta đã phân cấp cho các địa phương trong khi địa phương chưa đầy đủ các điều kiện là một bất cập. Việc phân cấp toàn diện cũng sinh ra phức tạp mà đến nay cần xem xét lại. Đơn cử như đến nay chưa có cơ quan nào đứng ra thông báo chính thức kết luận cuối cùng là dự án sân golf có lợi hay không. Trong khi thực tế cho thấy, việc thả cho địa phương tự cấp phép đã khiến số dự án sân golf mới cấp phép trong 2 năm đã gấp nhiều lần số dự án được Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp phép trong liền 22 năm trước.
Vừa qua Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã làm việc với TP Hồ Chí Minh về việc rà soát các dự án với 50 dự án lớn đang ngừng trệ, chốt danh sách 38 dự án. Chúng tôi sẽ trao đổi trực tiếp với nhà đầu tư xem họ đang vướng mắc ở đâu, tại sao không tiếp tục triển khai được dự án... Các địa phương có cái khó của họ, ngập ngừng chưa rút giấy phép, do lo ngại ảnh hưởng đến môi trường đầu tư. Đến cuối năm nay sẽ có con số chính thức về các dự án bị thu hồi giấy phép.
PV: Năm 2009 theo dự kiến lượng FDI thu hút được khoảng 20 tỷ USD, trong đó vốn thực hiện dự tính là 8 tỷ USD. Rõ ràng con số FDI đăng ký đã giảm rất nhiều so với năm 2008, nhưng nhiều người lại cho rằng đây là tín hiệu tốt khi khoảng cách giữa giải ngân và vốn đăng ký đang được kéo gần lại. Quan điểm của Ông về vấn đề này như thế nào?
CT PHAN HỮU THẮNG: Vốn - mà nền kinh tế có khả năng hấp thụ được chỉ gần 10 tỷ USD (năm 2008 giải ngân cao nhất cũng chỉ đạt gần 10 tỷ USD). Nếu gỡ bỏ yếu kém về cơ sở hạ tầng thì cũng chỉ tăng giải ngân được từ 10-15%. Để hài hòa cho nền kinh tế, vốn đăng ký FDI chỉ nên gấp đôi vốn thực hiện và có sự gối đầu.
Tất nhiên, xét ở khía cạnh khác thì sự bùng nổ lượng vốn đăng ký vừa tạo hình ảnh hấp dẫn của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư, vừa đặt tiền đề cụ thể cho việc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhờ các dự án đầu tư nước ngoài thu hút được. Mong muốn là nhà đầu tư rót vốn vào nông nghiệp, nông thôn nhưng nhà đầu tư luôn lựa chọn các lĩnh vực ít rủi ro nhất, mang lại hiệu quả và nhanh thu hồi vốn nhất. Thế nên phải phân bổ hợp lý. Với các dự án khó thu hút vốn thì Nhà nước phải có hình thức trợ giúp, bổ sung bằng các nguồn vốn khác.
PV: Bất chấp khủng hoảng, lượng FDI thu hút được từ đầu năm vẫn khá. Liệu đây có phải do lợi thế cạnh tranh của Việt Nam?
CT PHAN HỮU THẮNG: Về các chỉ số tín nhiệm thì các tổ chức đều đánh giá chi phí lao động, sản xuất của Việt Nam vẫn có tính cạnh tranh cao so với các khu vực lân cận như Băngkok, Thượng Hải. Nhưng yếu tố quan trọng hơn khiến các nhà đầu tư quyết định đầu tư vào Việt Nam chính là sự ổn định kinh tế - xã hội, sự ủng hộ của các cơ quan chức năng với nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài ra, các nhà đầu tư cũng tính đến tương lai nền kinh tế với mức độ tăng trưởng được dự báo là cao.
PV: Xin cám ơn Cục trưởng!
