Ở Mỹ, cơ quan ban hành văn bản pháp luật phải lấy ý kiến công chúng. Công báo (Federal Register) là công cụ đăng tải các luật, dự thảo luật, thông báo của các cơ quan liên bang, các văn bản của hành pháp; Được cập nhật vào 6 giờ chiều hàng ngày, phát hành từ thứ hai đến thứ sáu. Còn Regulation.com là diễn đàn trên mạng để công chúng tham gia đóng góp ý kiến về các dự thảo luật đã được đăng công khai trên Công báo.
Tại Canada, các đối tượng chịu sự tác động của dự thảo luật có thể yêu cầu cơ quan soạn thảo cung cấp các thông tin cơ bản của dự luật. Công báo Canada (Canada Gazette) là công báo chính thức của Chính phủ Canada từ năm 1841, công cụ tư vấn giữa Chính phủ và người dân, cho phép người dân tham gia và đóng góp ý kiến vào quá trình xây dựng pháp luật. Nội dung đăng tải gồm dự thảo cuối cùng của luật để lấy ý kiến công chúng, các nhóm đối tượng có liên quan và cá nhân đọc và góp ý kiến về dự thảo tại giai đoạn cuối cùng trong quá trình xây dựng luật trước khi thông qua; Các văn bản đã được ban hành; Các thông báo chính thức, các bổ nhiệm chính thức.
Trang web về tư vấn (Consulting Canadians Website) đăng tải danh mục các văn bản hiện đang xin ý kiến công chúng (tìm kiếm theo tên văn bản, chủ đề hoặc cơ quan soạn thảo); Danh mục các văn bản đã hoàn tất việc lấy ý kiến để phục vụ cho các đối tượng có quan tâm.
Đối với Nghị viện Canada, tư vấn qua mạng là bước tiến của nền dân chủ nghị viện, được sử dụng để thu thập phản hồi của công chúng đối với các chính sách của Chính phủ, các ý kiến đóng góp đối với các dự án luật. Chẳng hạn, Tiểu ban về địa vị của những người tàn tật đã sử dụng tư vấn qua mạng để tiến hành sửa đổi Kế hoạch Hưu trí và chương trình tàn tật.
Kiến nghị bằng văn bản (petition) là hình thức khác của Nghị viện Canada thu hút sự tham gia của công chúng vào xây dựng pháp luật. Việc góp ý kiến bằng văn bản được sử dụng rộng rãi trong hoạt động của các uỷ ban Nghị viện Canada. Đây là tài liệu mà bất kỳ công dân hay nhóm xã hội nào gửi đến Nghị viện thông qua cá nhân nghị sỹ hoặc các uỷ ban, đề nghị chấn chỉnh những vấn đề thuộc phạm vi hoạt động của Nghị viện mà họ cho là không công bằng.
Công chúng Canada cũng có thể góp ý bằng văn bản (submission). Đây là việc ghi lại dưới dạng văn bản ý kiến của cá nhân công dân đối với những vấn đề đang được các uỷ ban của Nghị viện Canada xem xét, được gửi đến dưới bất kỳ hình thức nào: Thư viết tay, đánh máy, in hay thư điện tử, fax, có thể trình bày vắn tắt hay thành bản dài.
Nghị viện Canada còn trực tiếp nghe ý kiến công chúng tại các phiên điều trần (hearings); Các tiểu ban, uỷ ban của Nghị viện Canada có thể tiến hành nghe ý kiến trực tiếp của các chuyên gia, người dân và các tổ chức có liên quan. Các phiên điều trần tiến hành công khai, có sự tham gia của báo chí. Mỗi người có 15 phút để trình bày ý kiến. Bên cạnh đó, hội thảo, hội nghị, tọa đàm bàn tròn cũng là cách để công chúng tham gia xây dựng pháp luật. Tại các hội nghị, hội thảo này, đại diện chính phủ, Nghị viện Canada, các chuyên gia, những người liên quan trực tiếp cùng bàn bạc, thảo luận về một vấn đề, chính sách nào đó, từ đó đưa ra những khuyến nghị, có cơ sở nhằm sửa đổi các chính sách và pháp luật.
Minh Thy
