Quen thuộc mà vẫn mới lạ
Sử dụng đồ vật có sẵn để tạo ra các tác phẩm nghệ thuật là một trong những nguyên tắc của nghệ thuật sau thế kỷ XX và được các nghệ sỹ Đức và Việt Nam thể hiện khá rõ tại Come-in. Bằng một chuyến đi xuyên Đức, quay phim và chụp ảnh 265 quầy bánh mỳ kẹp thịt (quầy Doener) để cọ xát với văn hóa quán ăn nhanh của Đức, Claus Foettinger đã cho ra đời Quầy bánh mỳ kẹp thịt Hermann’s Doener Inn. Anh đã ghép khoảng 100 tấm ảnh vào mặt trước hình trăng khuyết của quầy bar (tượng trưng cho Hồi giáo), phía sau là các hộc tủ gỗ được ghép lại với nhau thành hình chữ thập (tượng trưng cho Thiên chúa giáo) và một cái cổng kiểu các quán MacDonald, tượng trưng cho văn hóa Mỹ. Đây là 3 yếu tố văn hóa phổ biến trong xã hội đương đại Đức, cho thấy “tính Đức” giờ không còn nguyên gốc mà đã lai tạp.
Dorothee Golz chào đón người xem bằng một Phòng khách đặc biệt. “Ngày nay tôi không còn quan tâm lắm tới việc khám phá các nguyên tắc về hình thức hay chức năng của thế giới vật chất nữa. Tôi bị hấp dẫn nhiều hơn bởi động lực tâm lý nằm sau cái tưởng chừng rõ ràng và quen thuộc.” Mặc dù thoáng nhìn các vật dụng của Golz có vẻ gần gũi nhưng vẫn lạ lẫm và cho cảm giác về sự bất ổn khi sử dụng: Ghế chỉ có một nửa và chỉ khi ghép hai chiếc lại với nhau mới có thể ngồi được. Bộ ấm chén bằng thạch cao được thiết kế cũng hết sức vô lý, chén đôi, chén ba thông nhau...
Peter Roesel lại lấy cảm hứng từ những chậu cây cảnh đặt ở cửa ra vào, ở hành lang hoặc trong các văn phòng công sở. Tại triển lãm này, anh đã dùng các bộ quân phục của cảnh sát Đức, từ ve áo vét, cúc, dây kéo… để tạo hình cây cảnh, thể hiện mong muốn có sức mạnh và an toàn. “Tôi thích bắt đầu bằng những thứ chúng ta thường gặp, đến nỗi chúng ta không còn ý thức về chúng nữa”.
Đem lại vẻ đẹp mới lạ cho những vật dụng quen thuộc, đó cũng là ý tưởng của Quang Huy, một trong 2 nghệ sỹ Việt Nam góp mặt tại triển lãm qua tác phẩm Ngôi đền tình yêu đặt ngay trước cửa phòng trưng bày Vietart. Tác giả đã sử dụng sơn mài dát vàng, trang trí hình rồng mây, biến chiếc thuyền thiên nga rất quen thuộc ở Hồ Tây thành một tác phẩm nghệ thuật, với cách thể hiện lãng mạn và tinh tế.
Nghệ thuật không chỉ để thưởng thức
Come-in cũng chứng minh, nghệ thuật không chỉ để thưởng thức mà còn tạo ra một môi trường giao tiếp. Những chiếc ghế xoay của Heide Deigert như lời mời gọi sự tham gia tích cực của khán giả. 4 chiếc ghế được gắn lại với nhau trên một bệ chân có thể quay được. Và nhờ chiếc ghế quay này, người ta có thể tạo ra một hình thức giao tiếp mới. Stefan Eberstadt lại thiết kế khối kiến trúc bằng gỗ công nghiệp chạy dọc hai bức tường nằm vuông góc với nhau trong tác phẩm Stripwall 2 để khán giả có thể ngồi đọc sách hoặc thư giãn…
Securoprods.-Serie của Eva Hertzsch và Adam Page là những sản phẩm an ninh có tính chất rất đặc trưng: có khả năng tháo dỡ dễ dàng và lắp ráp nhanh chóng, thoả mãn nhu cầu an ninh, phù hợp với thói quen sử dụng của khách hàng. Tùy từng hoàn cảnh, các trang thiết bị ngầm của Securoprods. có thể giúp chuyển đổi toàn một hệ thống thành một hệ thống an ninh trong vài phút. Chẳng hạn, một cánh cửa quay có thể chuyển thành một tấm ngăn hình chữ thập, phòng tiếp khách chuyển thành ô ngăn biệt lập...
Christian Flamm thì đề cập đến vị trí của người nghệ sỹ trong môi trường chỉ có máy tính và internet qua loạt tác phẩm mang tên Chẳng có gì tốt đẹp, lôi kéo sự chú ý của mọi người vào nghệ thuật và âm nhạc của anh. Các bản in vi tính màu được treo trong không gian, tạo thành một phòng làm việc có tính công sở: máy vi tính, máy in, bàn viết, thảm, giá sách, cặp hồ sơ và sách vở. Bổ sung cho khung cảnh tĩnh lặng này là những họa tiết đồ họa và một bức chân dung tự họa...
Trong Ba thẫm một bạc của Tilo Schulz, không gian được sắp đặt bởi những chiếc ghế làm bằng xốp, bàn, thảm và một cái bảng đặt trên giá đỡ. Nó cung cấp thông tin về tỷ lệ sản xuất và điều kiện tiếp thị của các sản phẩm thiết kế ở thành phố diễn ra triển lãm. Schulz khẳng định: Cái nhìn của chúng ta giờ đã hướng sâu vào chức năng xã hội của thiết kế. Làm thế nào để thiết kế có thể ảnh hưởng đến hành vi của đám đông, thay đổi quan niệm xã hội hoặc phong cách giao tiếp? Người xem sẽ tự đặt câu hỏi: Thiết kế làm phong cách sống thay đổi hay thiết kế thay đổi theo sự phát triển của xã hội?
Nguyên Anh
