Hình ảnh đô thị về đêm
Pere Pagès sinh năm 1934 tại Barcelona. Lúc đầu, ông theo học ngành Hóa nhưng lại tốt nghiệp ngành Luật. Ông là con trai của một nhà soạn nhạc, cháu một họa sỹ, và cuối cùng Pagès cũng gắn mình với nghệ thuật. Đến nay, Pagès đã tổ chức hơn 50 triển lãm cá nhân. Tác phẩm của Pagès đã được triển lãm tại nhiều thành phố của Tây Ban Nha cũng như ở Pháp, NaUy, Bỉ, Hy Lạp và lần này là Việt Nam.
Nhà phê bình nghệ thuật Elisee Trenc, tranh của Pere Pagès “trước hết là sự hội ngộ diệu kỳ trên vải của một chủ đề hội họa, một cấu trúc vô cùng phong phú, một gam màu hài hòa trong đó tông màu nóng đóng vai trò chủ đạo, sự chiếu sáng được quyết định bằng sự đối lập – ánh sáng trong sự tương phản sáng – tối và một bố cục chặt chẽ bao trùm lên toàn bộ tác phẩm”. Pagès vẽ thành phố về đêm, lúc mà những hoạt động nhộn nhịp của con người đã nhường chỗ cho một không gian vắng lặng, yên tĩnh. Trên nền của màn đêm ấy, nổi bật lên những bức tường khổng lồ thẳng đứng bao quanh, không thấy hoặc hầu như không có cửa sổ, một bố cục khép kín làm tranh không có một góc nhìn nào khác. Tất cả đã làm nên một đô thị đồ sộ nhưng trống rỗng.
|
Tác phẩm của Pere Pagès được chọn trưng bày tại nhiều triển lãm quốc tế và có mặt tại các bảo tàng ở Pháp, Mexico, Bangladesh... Năm 1988, Pagès tham gia triển lãm lưu động Các nghệ sỹ Tây Ban Nha sống tại Paris lần lượt diễn ra tại 3 thành phố Barcelona, Madrid và Paris. Ông cũng đã nhận nhiều giải thưởng, trong đó có HCV tại Salon Montmorency (Pháp). |
Phương pháp tương phản mà Pagès sử dụng đã mang lại những hiệu ứng thị giác đặc biệt. Sự tương phản sáng – tối tạo ra kích thước kịch tính cho các khoảng không bị đóng kín. Tranh vẽ đô thị về đêm của Pere Pagès có ánh sáng, nhưng đó chỉ là tia sáng hiu hắt của chùm đèn mảnh dẻ và dài ngoẵng hay một vài bóng đèn đỏ, hoặc từ những ngôi sao, côn trùng phát sáng... Trong khoảng không của thành phố với những bức tường khổng lồ đó, con người bé nhỏ hiện lên chỉ là một chấm dài trên nền tranh, ta không thể nhìn rõ mặt họ, thậm chí không nhìn rõ cả hành động của họ. Họ chỉ đứng cùng với cái bóng li ti, tù túng của chính mình và càng trở nên nhỏ nhoi, yếu ớt khi ở giữa một không gian rộng lớn, như đang đứng giữa vũ trụ bao la.
Thông điệp nhân văn
Các tác phẩm của Pere Pagès đã làm nổi bật không gian đô thành trong màn đêm, nhưng đó không phải là mục đích chính của họa sỹ. Tâm điểm của các bức tranh là con người, mà theo tác giả là “những con người – côn trùng bị đè nặng bởi sự khổng lồ của cái thành phố - pháo đài – nhà tù…”, qua đó, tác giả thể hiện sự cô độc, không cội rễ của con người đương thời.
Trong buổi gặp gỡ, trò chuyện với các họa sỹ, công chúng yêu nghệ thuật Việt Nam, Pere Pagès đã tâm sự về cảm hứng sáng tạo các tác phẩm của mình. Các bức tranh đều vẽ thành phố vào ban đêm, nhưng không phải là ở những khu vực sầm uất, với ánh đèn sáng rực, người qua lại tấp nập, mà ở khu ngoại thành vắng lặng, yên tĩnh. Ở đó có những con người nghèo khổ, có thể trong màn đêm ấy, họ tìm thấy sự chở che, được xoa dịu, hoặc chính màn đêm cũng có thể làm tăng nỗi đau khổ của họ. Ánh sáng yếu ớt trong các bức tranh mà tác giả thể hiện là những tia hy vọng le lói cho những con người khốn khổ… Chính niềm cảm thương sâu sắc ấy đã khiến họa sỹ tạo nên những tác phẩm nghệ thuật này.
Tranh đô thị về đêm của Pere Pagès đã khiến chúng ta nhìn nhận một vấn đề bức xúc của xã hội hiện đại hậu công nghiệp, đó chính là sự cô đơn, tù túng của con người. Họ dường như bị lãng quên trong những bức tường cao của thành phố. Các tác phẩm đã “gây cho chúng ta một cú sốc về cảm xúc và làm thức tỉnh lương tâm. Chúng ta đang đứng trước những tác phẩm nổi bật bởi vẻ đẹp sâu sắc và bi thảm của chúng” (Elisee Trenc).
