- Trong phiên chất vấn về lĩnh vực giáo dục vừa qua, đã có ý kiến cho rằng giáo trình đại học của chúng ta còn nhiều vấn đề cần được quan tâm. Với tư cách là một đại biểu Quốc hội và trực tiếp làm trong lĩnh vực giáo dục, xin cho biết ý kiến của Ông về vấn đề này?
- Giáo trình có ảnh hưởng rất quan trọng đến chất lượng giáo dục bởi khi lên lớp người giáo viên chỉ nêu lên ý chính, nên sinh viên cần phải có giáo trình để tham khảo, tự học ở nhà. Tuy nhiên, việc đảm bảo giáo trình trong hệ thống các trường đại học hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Tại một số đại học lớn như ĐHQG Hồ Chí Minh, ĐHQG Hà Nội...,giáo trình hiện chỉ đảm bảo khoảng 70%, số còn lại chỉ có thể coi là soạn bài giảng chứ chưa phải là giáo trình. Bởi giáo trình phải được viết và thẩm định trước khi đi in ấn. Nó sẽ đóng vai trò như một cuốn sách vừa để giảng dạy, vừa để tham khảo và có thể được các trường khác sử dụng. Tuy nhiên, thực tế đúng như Bộ trưởng Bộ Giáo dục đã nói, hiện nay vấn đề viết giáo trình ở Việt Nam chưa chuẩn nhưng lại chưa có quy định gì. Do đó ai muốn viết thì viết, từ giáo sư, tiến sỹ đến thạc sỹ, cử nhân, từ đó dẫn đến chất lượng giáo trình rất khác nhau. Vì vậy, chủ trương của Bộ Giáo dục sắp tới sẽ có quy định về việc viết, in ban hành các giáo trình, trong đó quy định, ai sẽ là người viết, trình độ nào mới được viết, cách viết như thế nào. Theo tôi đây là một quy định rất cần thiết.
- Tuy nhiên theo đánh giá thì hiện nay ngay những giáo trình đã được công nhận bấy lâu cũng đã trở nên lạc hậu thưa Ông?
- Phải nói là một bộ phận không nhỏ các giáo trình của chúng ta lạc hậu đến vài chục năm. Lý do theo tôi là cuộc sống khó khăn của giảng viên các trường trong thời gian dài đã khiến việc tập trung cho nghiên cứu khoa học và chuẩn bị giáo trình chưa tốt. Đó là hạn chế mà các trường đại học cần nhanh chóng khắc phục bởi đây cũng là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục. Nhà trường cần giúp sinh viên cập nhật, tiếp cận với sự phát triển khoa học hiện đại trên thế giới.
- Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có những định hướng giải quyết vấn đề này, song trước mắt các trường cần có giải pháp gì để khắc phục trước khi Bộ có quyết định chính thức, thưa Ông?
- Trong thời gian chờ Bộ ban hành quy định thì theo tôi các trường phải chủ động lo cho mình. Và nhà trường phải chủ động dành kinh phí, đầu tư thoả đáng cho các thầy cô được giao trách nhiệm viết giáo trình vì theo tôi được biết quy định của Nhà nước hiện nay tính chi phí cho viết giáo trình không cao lắm. Tất nhiên việc lựa chọn người viết phải dựa trên khả năng, trình độ thật sự.
Đối với các trường chưa có đủ điều kiện viết giáo trình, có thể sử dụng thêm giáo trình của các trường khác. Hiện nay, chúng ta vẫn khuyến khích sử dụng giáo trình của trường khác khi cùng chung bộ môn. Như chúng tôi ở ĐHQG Hà Nội và ĐHQG Hồ Chí Minh vẫn thoả thuận trao đổi giáo trình chung.
- Theo Ông khi thành lập Hội đồng thẩm định giáo trình thì yếu tố nào cần có để đảm bảo chất lượng?
- Hiện nay, các trường tự thành lập Hội đồng thẩm định giáo trình theo chuyên môn nhưng theo tôi, nếu có thêm các trường khác cùng chuyên môn tham gia hiệu quả sẽ cao hơn nữa. Sắp tới chủ trương thẩm định giáo trình của Bộ cũng nên đưa thành viên của các trường ngoài cùng chuyên môn thì hiệu quả sẽ tốt hơn. Vì hiện nay chưa có quy định nên mỗi trường lại có một giáo trình riêng, chưa có sự thống nhất.
- Tại phiên họp QH vừa qua, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định trong 3 năm tới sẽ kiểm tra đầu ra của sinh viên tốt nghiệp tại các trường đại học, cao đẳng. Theo Ông, việc làm này có khả thi không?
- Theo tôi sẽ khả thi bởi qua kinh nghiệm thực tế ở ĐHQG Hồ Chí Minh đã hơn 5 năm, chúng tôi luôn có động tác theo dõi sinh viên khi tốt nghiệp ra trường. Bởi khi ra trường khi ổn định việc làm rồi chúng tôi yêu cầu các em để địa chỉ lại và nhà trường chủ động liên lạc với các em. Qua đó đa số các em vẫn giữ liên hệ với các trường đại học. Hằng năm các khoa cũng tổ chức gặp mặt truyền thống nên nhà trường có nhiều kênh để lấy thông tin. Qua đó chúng tôi sẽ đánh giá có bao nhiêu sinh viên tìm được việc làm, bao nhiêu phần trăm trong đó tìm được việc làm thích hợp với nghề được đào tạo. Đối với ĐHQG Hồ Chí Minh, tỉ lệ sinh viên tìm việc đúng chuyên ngành chiếm khoảng 60%. Tuy nhiên việc làm này chỉ có hiệu quả khi các trường thật sự quan tâm.
Xin cảm ơn Ông!
