Sau khi Đề án cai nghiện ma túy và phòng chống tội phạm ma túy được phê duyệt (tháng 10.2006), các xã, phường trên địa bàn TP Lào Cai đã nghiêm túc triển khai thực hiện việc xây dựng kế hoạch cụ thể, phù hợp với tình hình của cơ sở. Thành lập các ban chỉ đạo, tiểu ban chỉ đạo cai nghiện ma túy (CNMT) khu dân cư. Đến nay, toàn thành phố đã có 331 tiểu ban về CNMT; 14/17 xã, phường đã có cán bộ chuyên trách về công tác CNMT và phòng, chống tội phạm ma túy. Nhờ đó, việc chỉ đạo, giám sát công tác CNMT và phòng, chống tội phạm ma túy, giám sát đối tượng cai nghiện ma túy được thường xuyên, rốt ráo. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy được ban chỉ đạo các xã, phường quan tâm. Cụ thể, các xã, phường đã tập trung tuyên truyền sâu về quy chế CNMT 3 giai đoạn, 2 hình thức, các kế hoạch tố giác, phát giác người nghiện và tội phạm ma túy, kế hoạch quản lý, giúp đỡ người cai nghiện giai đoạn 3… với các hình thức tuyên truyền thông qua các buổi họp thôn, tổ dân phố, hệ thống truyền thanh tại các cơ sở xã, phường, lồng ghép với công tác quản lý, giáo dục đối tượng. Đến nay, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố đã hoàn thành công tác CNMT, nhiều tiểu khu dân cư từng có nhiều đối tượng nghiện được ra khỏi “danh sách đen”. Theo đánh giá của các chi bộ, các tiểu ban CNMT, khu dân cư sinh sống trên địa bàn: trong những năm qua, những đối tượng hoàn thành chương trình CNMT có sự phấn đấu tốt, tích cực tham gia công tác của khu dân cư, gia đình êm ấm, ít trường hợp tái nghiện. Nhiều người khi cai nghiện thành công đã có việc làm ổn định như anh Vũ Công Nhã, Bùi Văn Thụy (Pom Hán) hiện là công nhân nhà máy xi măng, xí nghiệp xây dựng thuộc công ty Aptit Lào Cai, anh Cao Danh Quân (Cốc Lếu) đã có nghề cắt tóc, anh Lý Seo Phủ, Phạm Việt Thanh (Đồng Tuyển) có nghề sửa chữa xe máy…
Kết quả trên là do sự tuyên truyền, giáo dục và bản thân người nghiện có nhận thức đúng đắn về tác hại của ma túy, từ đó có sự quyết tâm cao đoạn tuyệt với ma túy, thoát khỏi tình cảnh nghiện cập. Bên cạnh đó, được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, quan tâm chăm sóc tận tình của gia đình, sự giúp đỡ của cộng đồng nên sau khi cai nghiện họ có việc làm, thu nhập ổn định, được tái hòa nhập cộng đồng nên đoạn tuyệt hẳn với ma túy…
Tuy vậy, hiện một số xã, phường trên địa bàn còn rất khó khăn trong việc thực hiện Chương trình CNMT và phòng, chống tội phạm ma túy. Hiện mới chỉ có 74/455 người được công nhận hoàn thành chương trình cai nghiện. Nguyên nhân là do tại các xã, phường này không ban hành NQ chuyên đề hoặc chương trình hành động về CNMT và phòng, chống tội phạm ma túy; hàng tháng, hàng quý chưa thường xuyên báo cáo kết quả quản lý, giáo dục, giúp đỡ, động viên đối tượng nghiện dẫn đến việc đánh giá chất lượng cai nghiện tại gia đình và cộng đồng chưa chính xác, cụ thể; việc xây dựng kế hoạch của một số Ban chỉ đạo CNMT ở các xã, phường chưa bảo đảm nội dung, chất lượng chưa cao; việc phân công cho các đoàn thể chưa cụ thể; việc thành lập CLB sau cai chưa thống nhất, có xã phường chưa chủ động thành lập ban chỉ đạo CNMT nên kết quả cai nghiện chưa cao. Mặt khác, nhận thức của một bộ phận người dân, cán bộ chưa đúng về nội dung, chương trình, còn có tư tưởng cho rằng đây là vấn đề của xã hội, là nhiệm vụ chủ yếu của các ngành chức năng nên chưa tích cực tham gia, ủng hộ. Quá trình vừa tổ chức thực hiện đề án, vừa rút kinh nghiệm ở một số khâu cũng chưa thống nhất, thiếu tính kiên quyết, chưa được quan tâm về cơ sở vật chất, chế độ đãi ngộ và năng lực cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu… làm hạn chế công tác CNMT và PCTPMT hiện nay của TP.
Để tiếp tục làm tốt công tác CNMT và phòng, chống tội phạm ma túy, Thường trực HĐND TP Lào Cai đã đề nghị các cấp, ngành quan tâm xây dựng, tổ chức triển khai thực hiện đề án CNMT, phòng, chống tội phạm ma túy, coi đây là nhiệm vụ lâu dài, phân theo từng giai đoạn, sát với thực tiễn để bảo đảm tính khả thi. Đối với Ban chỉ đạo CNMT, các địa phương cần thường xuyên nắm bắt và tham mưu kịp thời cho thành uỷ, UBND TP và chỉ đạo xác xã, phường thực hiện đồng bộ, quyết liệt hơn công tác này. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng cần rà soát các mục tiêu, chỉ tiêu của Đề án để báo cáo điều chỉnh kịp thời; rà soát lại cơ chế chính sách, kiến nghị điều chỉnh tăng mức hỗ trợ cho công tác cai nghiện ma túy tại xã, phường; đồng thời có cơ chế tăng mức phụ cấp cho cán bộ chuyên trách xã, phường, nhất là đối với các xã phường trọng điểm về ma túy. Đối với người nghiện, cần đượåc kết hợp dạy nghề để sau khi cai thành công họ có cơ hội tìm được việc làm, góp phần để họ bảo đảm cuộc sống, hòa nhập chung với cộng đồng xã hội.
