-Thưa nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, trước khi nói về giải thưởng ASEAN, xin được hỏi chị về tác phẩm mới xuất bản
Gió lẻ và chín câu chuyện khác, tác phẩm này có gì khác so với những tập truyện trước đây của chị?
- Điều mới duy nhất là tôi bắt đầu viết những truyện mình thích (không chắc là người khác thích). Tôi đã mất mười năm để viết những cái người đời thích, rồi bỗng dưng nhớ tới mình…
- Có người cho rằng truyện ngắn Gió lẻ là một câu chuyện lạ về cô bé quên mất tiếng nói loài người. Tiếng nói bị cho là dối trá và cô còn mắc bệnh nôn ói khi nghe những lời dối trá đó. Tiếng nói được cô dùng để tiếp xúc với thế giới xung quanh là tiếng chim, tiếng con bò, tiếng thú vật… Chị đã viết truyện ngắn này trong tâm trạng như thế nào?
- Cũng như tôi đã trả lời báo chí: truyện này tôi viết như lột hai củ hành cùng lúc. Cay không chịu nổi!
- Quay trở lại tác phẩm Cánh đồng bất tận của chị (NXB Trẻ - 2005), từng có nhiều điều tiếng, tuy nhiên, đó vẫn là tác phẩm đứng vững trong bảng sách bán chạy 3 năm qua tại Việt Nam, và nay là giải thưởng ASEAN (Southeast Asian writers award). Điều này có ý nghĩa như thế nào đối với chị?
- “Có kẻ yêu ta đáp lại lời”. Giống như có thêm một người yêu ta nữa. Chà, mình xấu xí vậy mà cũng duyên quá…
- Giải thưởng của Hoàng gia Thái Lan, khởi xướng từ năm 1979, trao tặng hằng năm cho các nhà thơ, nhà văn trong cộng đồng ASEAN, do Hội Nhà văn các nước đề cử và Thái Lan chấp thuận. Là nhà văn trẻ tuổi nhất từ trước tới nay được nhận giải thưởng này, chị có nghĩ rằng, Hội Nhà văn VN đã có một bước ngoặt mới trong cách đánh giá tài năng của lớp trẻ?
- Tôi ngạc nhiên và cảm động về điều này. Vì người ta đã nhớ tới có một cánh cửa nơi những người viết trẻ đang ở. Việc tôi được chọn còn có nghĩa cánh cửa này sẽ vẫn được tiếp tục mở ra.
- Giải thưởng này một lần nữa khẳng định vị trí của chị trong lớp nhà văn trẻ hiện nay. Đó là một giấc mơ hay là một nỗ lực không ngừng nghỉ của bản thân chị?
- Cả hai. Tôi đã từng mơ, và nghĩ, để giấc mơ đó thành sự thật thì phải cố gắng làm việc. Nhưng đã có nhiều người nỗ lực gấp đôi tôi, khát vọng gấp đôi tôi, giấc mơ vẫn là xa vời. Điều đó khiến tôi nghĩ mình là đứa may mắn.
- Tôi vẫn nhớ hình ảnh Nguyễn Ngọc Tư của thuở Ngọn đèn không tắt với nét nhẹ nhàng, hồn hậu và có chút bẽn lẽn. Ngọc Tư của Cánh đồng bất tận thì… đanh đá và khéo léo hơn?
- Chẳng lạ chút nào. Ai gặp mà khen tôi trẻ y như năm năm trước, tôi cười thầm trong bụng, nghĩ anh này ám chỉ mình là quỷ ma sao, chỉ quỷ ma mới trẻ mãi, người thì phải già đi.
- Trong những thứ mà nghiệp văn mang lại cho chị: tiền bạc, danh tiếng, sự đổi mới trong bút pháp… Điều gì chị mong muốn nhất?
- Đầu tiên là danh tiếng, nhờ vậy mà có… tiền bạc. Nhờ vậy mà sống được bằng nghề, nhờ vậy mà còn ở lại viết tiếp…
- Có nhiều người cho rằng Cánh đồng bất tận là một truyện dài nổi bật, nhưng đọc kỹ, vẫn thấy nó khá buồn và u ám. Nếu được thay đổi một vài chi tiết nào đó cho tác phẩm ấy, chị có làm không?
- Tôi không tin ở sự hoàn hảo. Nó cứ khiếm khuyết một tí, làm cho mình tức tối một tí, hối tiếc một tí, nhưng mình nhớ lâu. Thực tế không có gì là hoàn hảo.
- Mỗi nhà văn cũng chỉ cần một cuốn sách, thậm chí một truyện ngắn hoặc một bài thơ thành công là đã hạnh phúc lắm rồi. Bản thân Ngọc Tư, chị có nghĩ mình sẽ “ở lại lâu” với Cánh đồng bất tận không? Những giải thưởng có ý nghĩa thế nào đối với chị?
- Một bàn tay xoa đầu kèm theo mấy lời dịu dàng khen tặng. Nhưng vì bàn tay nặng quá nên đôi khi tôi thấy mỏi, nặng nề. Từ khi có những bàn tay đó, tôi buộc phải vững chãi hơn, mạnh mẽ hơn, nếu không sẽ bị… ngã quỵ.
- Mọi người vẫn nói, Ngọc Tư là một “hiện tượng” lạ trong làng văn. Dường như văn chương đã chọn chị để “gửi vàng”. Chị có bao giờ nghĩ về điều kỳ diệu này?
- Có đôi khi tôi cũng nghĩ, sao mình lại làm được điều đó, sao mình viết ra những dòng này…
- Xin hỏi chị một câu hơi riêng tư, Ngọc Tư đang mang bầu bé thứ hai, chị có nghĩ rằng bé trai này rất may mắn vì được theo mẹ sang tận Thái Lan nhận giải thưởng văn học ASEAN?
- (Cười) có lẽ vậy!
- Xin cám ơn chị!
