Từng tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Damacus chuyên ngành thương mại, là cử nhân quản trị kinh doanh Học viện quản lý doanh nghiệp, al-Assi là một trong những chuyên gia hàng đầu của Syria trong về khu vực Viễn Đông. Nhiệm vụ của bà trên cương vị mới là tiếp tục thực hiện chính sách “Đông tiến” được vạch ra năm 2005 nhằm khuyến khích các doanh nghiệp Syria mở rộng đầu tư và làm ăn với các cường quốc trong khu vực như ấn Độ, Trung Quốc, Nga, và một số nước Đông Nam Á. Đây cũng là những quốc gia cùng chiến tuyến với Syria trong vấn đề Cao nguyên Golan tranh chấp với Israel, và muốn bắt tay với Damacus.
Vào thời điểm cách đây 5 năm, chính sách “Đông tiến” của chính quyền Syria được giới phân tích đánh giá là tất yếu, vì đây là một thời điểm hết sức khó khăn với Damacus, khi mà cơ hội để nước này hội nhập châu âu và Mỹ vẫn “cửa đóng then cài” do những chính sách hà khắc của chính quyền George W.Bush. Trước đó, năm 2004, Damacus đã có một cơ hội hợp tác với châu âu, song thỏa thuận này đó chỉ dừng lại trên giấy tờ và bị Liên minh châu âu (EU) dội gáo nước lạnh dưới sức ép của chính quyền Bush. Mặc dù quan hệ giữa Syria với châu âu và Mỹ đã phần nào được cải thiện trong các năm 2006-2008, và đặc biệt là chuyển biến mạnh mẽ sau khi Tổng thống Barack Obama lên nắm quyền năm 2009, Damacus không có lý do gì để từ bỏ chính sách “Đông tiến” của mình, đã được triển khai từng bước qua các chuyến thăm cấp cao của Tổng thống Al Assad tới Malaysia năm 2003 và tới ấn Độ năm 2008. Trong tháng một vừa qua, Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari đã thăm Syria và hội đàm với người đồng cấp, trong khi cố vấn Tổng thống Syria Shaaban cũng tới New Delhi.
Ngoài ra, không thể bỏ qua các nỗ lực của Damacus trong thúc đẩy quan hệ chính trị và kinh tế với Thổ Nhĩ Kỳ, một quốc gia khá nặng ký trong khu vực. Kim ngạch trao đổi hàng hóa hai chiều giữa Syria và Thổ Nhĩ Kỳ năm ngoái là 1,5 tỷ USD và lãnh đạo hai nước hy vọng nâng con số này lên 5 tỷ USD trong tương lai gần. Năm qua cũng đánh dấu một năm thành công trong quan hệ của Damacus và Ankara với tuyên bố nổi tiếng của Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan rằng: “Trong quan hệ hợp tác kinh tế song phương, chúng tôi sẽ vắt sữa thậm chí cả từ những chú dê đực.” Hai nước đã ký 47 hiệp định thương mại và dỡ bỏ các yêu cầu về cấp thị thực song phương.
Trong quan hệ với Trung Quốc, tổng giá trị trao đổi hàng hóa song phương hiện là 2,2 tỷ USD trong khi kim ngạch nhập khẩu hàng hóa Malaysia của Syria là 119 triệu USD trong tổng số trao đổi song phương 156,7 triệu USD. Đọc những con số này có thể thấy một độ vênh trong quan hệ thương mại giữa Damacus và Kuala Lumpur, song thực tế đây mới chỉ là những bước đi đầu tiên. Các chuyên gia nhận định Malaysia vẫn là một mỏ vàng nằm sâu dưới lòng đất và đang chờ đợi bà al-Assi, người lâu nay có quan hệ mật thiết với giới doanh nhân Malaysia. Rõ ràng, nhiệm vụ của tân Bộ trưởng Kinh tế và Thương mại là tận dụng triệt để những quan hệ này cùng sự hiểu biết sâu rộng về văn hóa, đất nước và con người Malaysia để thúc đẩy quan hệ song phương.
Thủ tướng Malaysia Abdullah Badawi đã tới Syria hồi tháng 2.2007. Khi đó giới chức hai nước đã nhất trí cần tăng cường quan hệ đối tác dựa trên nền tảng “sự tin tưởng, tôn trọng lẫn nhau và đôi bên cùng có lợi”. Tháng 1.2009, hai nước đã ký một loạt thỏa thuận trong lĩnh vực dịch vụ hàng không, phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ sau khi một hãng của Malaysia giành được hợp đồng nâng cấp và mở rộng sân bay quốc tế Damascus cũng như xây dựng một hệ thống xử lý nước thải công nghiệp ở nước này. Rõ ràng, đây là những tiền đề thuận lợi để tân Bộ trưởng Kinh tế và Thương mại al-Assi thực hiện nhiệm vụ của mình.
Trong bối cảnh hiện nay, Damacus càng không có lý do bỏ qua những đối tác đầy thiện chí tại Viễn Đông để hướng tới một châu âu vẫn chưa kịp hoàn hồn sau khủng hoảng tài chính. Và trước khi tìm cách khởi động lại các thỏa thuận bị đình trệ trước đây với EU, giải pháp khôn ngoan lúc này là tiếp tục mở rộng quan hệ đầu tư và thương mại với Viễn Đông. Đây cũng là một mũi tên trúng hai đích – vừa làm giàu cho đất nước vừa củng cố được vị thế của Damacus trong các cuộc thương lượng sắp tới với phương Tây.
Theo Asiatimes
