Cụ thể, Điều 76 Luật Khiếu nại, tố cáo quy định: Chủ tịch UBND cấp xã phải tiếp công dân ít nhất 1 ngày/tuần; Chủ tịch UBND cấp huyện phải tiếp công dân 2 ngày/tháng; Chủ tịch UBND cấp tỉnh tiếp công dân 1 ngày/tháng; thủ trưởng các cơ quan nhà nước khác phải tiếp công dân ít nhất 1 lần/tháng. Riêng Thanh tra Nhà nước các cấp, các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm tiếp công dân thường xuyên theo quy định của pháp luật.
Thực tế, nhiều địa phương quan tâm đến công tác tiếp dân nên đã quy định số ngày tiếp công dân nhiều hơn quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo. Do đó, những thắc mắc, khiếu nại của người dân đối với các quyết định hành chính, hành vi hành chính của các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền cơ bản được đáp ứng, khoảng cách giữa các cơ quan nhà nước và nhân dân cũng dần được thu hẹp. Việc định kỳ tiếp công dân còn giúp người đứng đầu địa phương, đơn vị nắm bắt được những việc làm sai trái, tham mưu không đúng quy định và gây phiền hà của cán bộ cấp dưới; có cơ hội tiếp xúc trực tiếp, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để có cách đánh giá khách quan trong việc giải quyết các vấn đề chính trị, xã hội, an ninh-quốc phòng và hoạch định kế hoạch điều hành, quản lý một cách đúng đắn, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, đơn vị. Ở Đăk Hà, Kon Tum, lãnh đạo huyện rất coi trọng việc tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Hàng tháng, Chủ tịch UBND huyện tiến hành tiếp công dân theo định kỳ, cùng tham gia buổi tiếp dân có đại diện các ngành chức năng của huyện. Do đó, mọi vướng mắc, khiếu nại của người dân đều được ghi nhận và hướng dẫn, giải quyết khách quan, đúng luật. Một số trường hợp khiếu nại không đúng, sau khi nghe cán bộ có thẩm quyền giải thích đã tự nguyện rút đơn, không xảy ra khiếu kiện vượt cấp...
Tuy nhiên, theo báo cáo của Thanh tra Chính phủ, tính đến hết quý I/2009, còn 237 vụ việc Thủ tướng Chính phủ đã có kết luận và có ý kiến chỉ đạo nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Một trong những nguyên nhân chính là do cấp ủy, chính quyền địa phương còn xem nhẹ công tác tiếp dân và giải quyết, khiếu nại, tố cáo; các vụ việc khiếu kiện không được giải quyết kịp thời, dứt điểm ngay từ khi mới phát sinh, tích tụ lâu ngày dẫn đến khiếu kiện đông người, thậm chí trở thành điểm nóng; có địa phương người đứng đầu các cơ quan, đơn vị không thực hiện việc tiếp dân theo định kỳ, còn ủy quyền, khoán trắng cho cấp dưới hoặc tổ chức tiếp công dân nhưng giải quyết ý kiến, kiến nghị không đến nơi đến chốn; né tránh, bao che cho những sai trái của cấp dưới. Cũng có địa phương, lãnh đạo tùy tiện thay đổi lịch tiếp công dân định kỳ, không thông báo lý do... khiến người dân bức xúc, ảnh hưởng đến chủ trương hòa giải những mâu thuẫn của công dân để giải quyết vấn đề từ cơ sở...
Thiết nghĩ, cần phải chấn chỉnh công tác tiếp công dân theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời có biện pháp xử lý nghiêm đối với những cán bộ không thực hiện tiếp dân hoặc chỉ thực hiện qua loa, đối phó, nhằm an dân, bảo đảm trật tự xã hội.
