Đạo ôn lây lan nhanh
Đến nay, đã có gần 100ha lúa Đông Xuân ở Phú Yên bị bệnh đạo ôn, tập trung nhiều nhất ở các huyện Tuy An, Đông Hòa, Phú Hòa, Đồng Xuân... Tại các xã Hòa Vinh, Hòa Hiệp Bắc, Hòa Hiệp Nam của huyện Đông Hòa, xã An Nghiệp, huyện Tuy An, phường Phú Đông, TP Tuy Hòa… nhiều diện tích lúa có vết bệnh hình thoi bắt đầu lan rộng, gây cháy lá trên diện rộng, cây lúa không phát triển được. Khu vực bị đạo ôn nặng nhất là cánh đồng giáp ranh giữa 2 xã Hòa Vinh và Hòa Hiệp Bắc, huyện Đông Hòa. Hiện đang là thời điểm cây lúa làm đòng trổ bông nên nguy cơ mất mùa rất lớn. Trong khi đó, nhiều nông dân chưa biết cách phòng trừ bệnh đạo ôn. Tại một số địa phương, đạo ôn xuất hiện cùng với đỏ lá sinh lý, nhiều nông dân ngay lập tức bón phân đạm làm đạo ôn có điều kiện bùng phát. Ông Nguyễn Tỵ ở phường Phú Lâm, TP Tuy Hòa cho biết: Thấy hiện tượng lúa đỏ lá thì bón phân chứ đâu biết có bệnh đạo ôn. Nhưng càng bón phân cây lúa càng không phát triển.
Trong vụ lúa Đông Xuân 2010, các giống lúa bị nhiễm đạo ôn nhưng có tiềm năng năng suất cao vẫn được nông dân đưa vào sản xuất đồng loạt, nhất là giống IR 17494. Ngoài ra, giống ML 202 mà ngành bảo vệ thực vật đánh giá là nhiễm đạo ôn mấy năm nay cũng được nông dân lựa chọn để sản xuất, càng làm tăng nguy cơ lây lan bệnh. Thêm vào đó, bệnh xảy ra trong thời điểm trong và sau tết, khi người nông dân vẫn chưa chú trọng thăm đồng phòng trừ sâu bệnh kịp thời.
Phải phòng trừ bệnh đúng cách
Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật Phú Yên Nguyễn Hữu Doãn cho biết: Khi bệnh xuất hiện, cách tốt nhất là dùng đúng thuốc, đúng nồng độ, liều lượng, phải pha đủ nước và phun đúng kỹ thuật. Đặc biệt, để tránh đạo ôn cổ bông, khi lúa trổ, dù bệnh đã trừ hết hay không cũng phải phun thuốc lại một lần. Nếu bệnh nặng thì 5, 7 ngày sau khi lúa trổ tiếp tục phun lần nữa mới có thể ngăn ngừa đạo ôn phát sinh gây hại. Cũng theo ông Doãn, ở huyện Đông Hòa và một số vùng giáp ranh núi có sương mù sáng sớm, nông dân phải thăm đồng hàng ngày. Nếu phát hiện lúa bị bệnh, phải phun thuốc phòng trừ ngay. Vừa qua, Phú Yên đã trải qua trận lụt lớn, phù sa bồi đắp đồng ruộng nhiều, tốt nhất nên bón phân theo bản so màu lá lúa để hạn chế thấp nhất tình trạng thừa đạm, cây lúa dễ nhiễm bệnh đạo ôn. Phó chủ tịch UBND huyện Đông Hòa Nguyễn Thị Thủy cho biết: Từ mùng ba Tết Nguyên đán đến nay, các lực lượng chức năng của huyện đã xuống đồng hướng dẫn nông dân cách phòng trừ dịch bệnh. Đến nay, bệnh đạo ôn đã được ngăn chặn ở một số vùng. Tuy nhiên, các hộ nông dân còn phải theo dõi thường xuyên và trên diện rộng mới mang lại hiệu quả phòng trừ cao.
10 năm trước, nông dân Phú Yên bị mất mùa do bệnh đạo ôn, hàng ngàn ha lúa bị nghẽn đòng, không trổ được, số khác bị lép hạt đến 80, 90%. Hiện bệnh đạo ôn đang phát sinh, lây lan, nhiệm vụ cấp bách đặt ra cho các địa phương là khẩn trương triển khai các biện pháp phòng trừ hiệu quả, tránh hậu quả mất mùa lặp lại như nhiều năm trước do chủ quan, lơ là.
