Chiều ngày 27/01/2026, tại Hà Nội, Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) kết hợp với nhiều đơn vị khác đã tổ chức hội thảo mang tên “Cơ hội và Chính sách hỗ trợ Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ”. Sự kiện này tập trung thảo luận về các vấn đề cốt lõi liên quan đến cơ chế và chính sách phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Mục lục
Tầm quan trọng của doanh nghiệp KH&CN
Phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Quân, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam và nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của doanh nghiệp KH&CN. Theo ông, chủ đề này không chỉ ảnh hưởng đến các hội viên của Hội mà còn tới toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp. Doanh nghiệp KH&CN đã được Chính phủ công nhận từ năm 2007, nhưng sau gần 20 năm, số lượng doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận vẫn còn thấp, không tương xứng với tiềm năng và nhu cầu phát triển.
TS Nguyễn Quân cho rằng, trong bối cảnh ngày nay, doanh nghiệp Việt Nam đang có nhiều cơ hội lớn nhờ vào các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị liên quan đến KH&CN, đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân. Nếu các quan điểm đột phá trong các nghị quyết này được thực thi hiệu quả thông qua pháp luật, doanh nghiệp Việt Nam có khả năng phát triển mạnh mẽ, góp phần tạo ra một hệ thống doanh nghiệp hiện đại và cạnh tranh.
Ông cũng nhấn mạnh rằng, để hướng tới năm 2045, khi Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại và thu nhập cao, cần có hàng triệu doanh nghiệp với trình độ công nghệ cao và năng lực đổi mới sáng tạo mạnh mẽ.
Vai trò của chính sách hỗ trợ
Từ góc độ chính sách, TS Phạm Thế Dũng, đại diện Hội Tự động hóa Việt Nam, nhận định rằng, trong hơn 40 năm phát triển chính sách KH&CN và đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp ngày càng trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đóng vai trò quan trọng trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển công nghệ. Các cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu và trường đại học đã chuyển sang vai trò hỗ trợ và kiến tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.
Theo TS Phạm Thế Dũng, chính phủ hiện nay tập trung vào bốn nhóm chính trong việc hỗ trợ doanh nghiệp KH&CN:
- Nâng cao năng lực khoa học – công nghệ và chuyển đổi số cho doanh nghiệp.
- Hỗ trợ tài chính cho hoạt động nghiên cứu và đổi mới công nghệ.
- Hỗ trợ chuyển giao và phát triển công nghệ thông qua liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.
- Hỗ trợ sở hữu trí tuệ nhằm khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ.
Những thách thức và khó khăn
Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng doanh nghiệp KH&CN vẫn gặp nhiều rào cản khi triển khai. Thủ tục hành chính phức tạp và thiếu sự hướng dẫn cụ thể khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, khó tiếp cận nguồn lực. Tài sản trí tuệ, vốn là tài sản quý giá nhất của họ, lại khó định giá theo cách tiếp cận truyền thống.
Đại diện VGreen, ThS Trần Thanh Việt, nhấn mạnh rằng nền tảng KH&CN là rất quan trọng trong việc tạo dựng niềm tin với đối tác và thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn lực cho nghiên cứu và phát triển, cũng như thực hiện những chính sách hỗ trợ một cách hiệu quả. Bà Việt cho rằng KH&CN cần được xem là trung tâm trong mọi quá trình triển khai dự án đầu tư, nhằm nâng cao hiệu quả và tạo nền tảng cho sự đổi mới bền vững.
Những giải pháp đề xuất
Các chuyên gia tại hội thảo đã đồng thuận rằng, để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp KH&CN trong thời gian tới, cần phải đơn giản hóa thủ tục hành chính và cải thiện hướng dẫn thực hành cho doanh nghiệp. Ngoài ra, việc hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm cũng được coi là một giải pháp cần thiết, giúp doanh nghiệp công nghệ dễ dàng tiếp cận vốn và phát triển bền vững.
Trong khuôn khổ hội thảo, hệ sinh thái Medifood VGreen đã được giới thiệu như một ví dụ điển hình về việc ứng dụng công nghệ lên men vi sinh và dinh dưỡng khoa học. Đây không chỉ là cách chuyển hóa tri thức khoa học thành sản phẩm thực tiễn, mà còn minh chứng cho vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Tóm lại, hội thảo “Cơ hội và Chính sách hỗ trợ Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ” là một dịp quan trọng để các chuyên gia cùng nhau thảo luận, đánh giá và đề xuất giải pháp nâng cao vai trò của doanh nghiệp KH&CN trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay.
