Theo Thông tư liên tịch số 11/2025, được ban hành bởi 11 bộ, ngành Trung ương, những hành vi gây lãng phí đất đai nghiêm trọng sẽ có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Quy định này không chỉ nhằm tăng cường quản lý đất đai mà còn tạo ra khung pháp lý rõ ràng cho các cơ quan tố tụng khi xử lý các vi phạm liên quan đến sử dụng đất đai.
Mục lục
Các hành vi bị xử lý hình sự
Thông tư nêu rõ một số hành vi cụ thể có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây thất thoát và lãng phí đất đai. Đầu tiên, việc lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất không đúng quy định pháp luật có thể dẫn đến tình trạng lãng phí nguồn lực đất đai.
Tiếp theo, việc gây ô nhiễm và hủy hoại tài nguyên quốc gia trong quá trình khai thác đất cũng nằm trong diện bị xử lý. Đặc biệt, các hành vi liên quan đến việc giao đất, cho thuê đất không đúng thẩm quyền, không phù hợp quy hoạch đã được phê duyệt, hoặc để đất bỏ hoang sẽ bị coi là vi phạm nghiêm trọng.
Ngoài ra, các chủ đầu tư cũng có thể bị xử lý hình sự nếu không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, không tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định hoặc chậm trễ trong việc xác định giá đất, dẫn đến thất thu ngân sách.
Hậu quả của việc để đất hoang
Đặc biệt, việc để đất bỏ hoang liên tục trong thời gian dài, cụ thể là quá 12 tháng kể từ khi nhận bàn giao, hay chậm tiến độ sử dụng đất quá 24 tháng so với cam kết đầu tư, sẽ trở thành hành vi bị xử lý. Việc chậm trễ trong giải phóng mặt bằng hoặc khởi công dự án khi chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt cũng nằm trong số những quy định mới này.
Nếu quyết định hoặc phê duyệt chủ trương đầu tư không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt, các cá nhân liên quan cũng có thể bị xử lý hình sự.
Tác động đến thị trường bất động sản
Các chuyên gia bất động sản cho rằng, Thông tư liên tịch số 11/2025 không chỉ đóng vai trò hướng dẫn nghiệp vụ cho cơ quan tố tụng mà còn tạo ra một khung pháp lý ràng buộc mạnh mẽ đối với các chủ đầu tư và doanh nghiệp bất động sản. Điều này sẽ tạo cơ sở để các cơ quan chức năng khởi tố, điều tra và truy tố các hành vi lãng phí theo Bộ luật Hình sự.
Quy định này là một bước tiến đáng kể trong việc kiểm soát tình trạng dự án treo và đất bỏ hoang, đồng thời là nỗ lực nhằm đảm bảo nguồn lực đất đai được sử dụng hiệu quả.
Tóm lại
Việc áp dụng các quy định tại Thông tư liên tịch số 11/2025 kỳ vọng sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng lãng phí đất đai và khôi phục lại trật tự trong quản lý sử dụng đất. Hành vi lãng phí đất đai, nếu gây hậu quả nghiêm trọng, sẽ bị xử lý không chỉ ở mức xử phạt hành chính mà còn trên phương diện hình sự trong thời gian tới.
