Nghị quyết số 79-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành ngày 6 tháng 1 năm 2026 về phát triển kinh tế nhà nước đã tạo ra một bước ngoặt quan trọng đối với tương lai của các doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam. Cùng với quy định mới giới hạn tỷ lệ nắm giữ của Nhà nước xuống dưới 50% tại những doanh nghiệp thương mại không thuộc diện chiến lược, nhiều chuyên gia dự đoán rằng sẽ có một làn sóng thoái vốn mạnh mẽ vào giai đoạn 2026-2027.
Mục lục
Mục Tiêu Phát Triển Kinh Tế Nhà Nước
Nghị quyết nhằm xây dựng một nền kinh tế nhà nước vững mạnh, với mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là có 50 doanh nghiệp nhà nước lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ 1 đến 3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Một phần quan trọng trong kế hoạch này là phát triển một số tập đoàn kinh tế mạnh mẽ, áp dụng công nghệ hiện đại, có khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế.
Đến năm 2045, nền kinh tế nhà nước được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng vững chắc đảm bảo tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh toàn diện của nền kinh tế Việt Nam. Mục tiêu đặt ra là dự trữ quốc gia đạt 2% GDP, và 60 doanh nghiệp nhà nước vào danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Ảnh Hưởng Đến Thị Trường Chứng Khoán
Khi Nghị quyết 79 được công bố, thị trường chứng khoán đã có những phản ứng tích cực. Các cổ phiếu của doanh nghiệp nhà nước gia tăng mạnh mẽ, với nhiều mã như BID, VGI, GAS, CTG, VCB, BSR, GVR và ACV đều ghi nhận mức tăng đáng kể. Chỉ số VN-Index kết thúc phiên giao dịch tại 1.867,90 điểm với mức tăng 12,34%, nhờ vào sự hỗ trợ từ nhóm cổ phiếu này, đóng góp gần 24 điểm cho thị trường.
Cơ Chế Tác Động
Chứng khoán Yuanta đã phân tích ba cơ chế tác động chính của Nghị quyết đến thị trường chứng khoán.
- Cơ Chế Tái Đầu Tư: Nghị quyết cho phép doanh nghiệp nhà nước sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tăng vốn điều lệ. Điều này sẽ giúp tăng cường vốn cho các ngân hàng quốc doanh như BID và CTG.
- Cơ Chế Phân Tách Chiến Lược và Thương Mại: Những quy định về việc Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ tại doanh nghiệp thương mại không thuộc diện chiến lược sẽ kích hoạt nhiều hoạt động thoái vốn.
- Cơ Chế Khai Thác Nguồn Lực Đất Đai: Nghị quyết hướng tới việc quản lý hiệu quả nguồn lực đất đai, tạo động lực cho các doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là trong việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang công nghiệp.
Tác Động Đến Ngành Ngân Hàng
Shi cước của các ngân hàng như VCB, BIDV và VietinBank sẽ chịu ảnh hưởng rất lớn từ quyết định này. Yuanta dự báo VCB sẽ trở thành ngân hàng đầu tiên lọt vào Top 100 Châu Á. Mặc dù BID và CTG có quy mô tài sản lớn hơn, nhưng hệ số an toàn vốn của họ thấp hơn so với VCB. Nghị quyết 79 cung cấp cơ hội cho các ngân hàng này phát triển mạnh mẽ mà không phải lo lắng về việc nộp cổ tức.
Ngành Bất Động Sản Khu Công Nghiệp
Đối với các doanh nghiệp bất động sản khu công nghiệp, Nghị quyết 79 sẽ tạo cơ hội lớn để chuyển đổi đất nông nghiệp sang khu công nghiệp, điển hình như Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR). GVR hiện đang chiếm khoảng 400.000 ha đất, nhưng hiệu quả kinh tế từ cây cao su vẫn không bằng so với phát triển khu công nghiệp. Theo lộ trình, GVR dự kiến chuyển đổi 40.000 ha đất cao su thành đất khu công nghiệp đến năm 2030.
GVR sẽ nhận được hỗ trợ về mặt pháp lý từ Nghị quyết 79, giúp đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi đất đai.
Ngành Năng Lượng Dầu Khí
Năng lượng được xác định là ngành chiến lược mà Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo. Nghị quyết nhấn mạnh sự hỗ trợ về chính sách và vốn cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN). Việc thúc đẩy hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, như dự án khí điện Lô B – Ô Môn trị giá 12 tỷ USD, cũng nằm trong tầm mắt của Nghị quyết 79.
Lợi Ích Cụ Thể
- PVS: Đơn vị hưởng lợi lớn từ các gói thầu EPC (Thiết kế – Mua sắm – Xây dựng).
- PVD: Được kỳ vọng sẽ hưởng lợi từ nhu cầu khoan thăm dò gia tăng để đảm bảo an ninh năng lượng.
- GAS: Đảm bảo vai trò điều tiết thị trường trong phân phối khí và nhập khẩu LNG.
Thay Đổi Đối Với PVI
Ngược lại với PVS và GAS, PVI nằm trong danh sách phải thoái vốn của PVN do hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm thương mại. Sự thoái vốn sẽ giúp PVI trở thành công ty 100% vốn tư nhân, loại bỏ các rào cản hành chính, từ đó nâng cao giá trị cổ phiếu.
Tóm lại
Nghị quyết 79-NQ/TW không chỉ thiết lập một lộ trình phát triển rõ ràng cho các doanh nghiệp nhà nước mà còn tạo ra nhiều cơ hội và thách thức trong thị trường tài chính. Việc tái cấu trúc và chuyển đổi sang mô hình kinh tế hiện đại sẽ góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế.
